پايگاه اطلاع رساني فرهنگ و ارتباطات ديني
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
 
 
  • حاكميت اينترنت   
  • 1391-12-24 13:23:30  
  • تعداد بازدید : 100   
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  • حاکمیت اینترنت

    گفتاری از یونس شکرخواه  

    پس از پیشنهاد سال 1988 اتحادیه بین المللی ارتباطات دوربرد ( ITU ) در مینیاپولیس که خواستار برپایی اجلاس جهانی درباره جامعه اطلاعاتی تحت نظارت سازمان ملل متحد شد، نشست هایی در این باره برگزار شد به عبارت بهتر برای برپایی اجلاس سران جهان درباره جامعه اطلاعاتی که از سوی سازمان ملل متحد در ژنو تشکیل شد، سه نشست تدارکاتی برگزار شد.

    اولین نشست کمیته تدارکاتی اجلاس (PrepCom-1) روزهای اول تا پنجم ماه جولای سال 2002 در ژنو برگزار شد.

    دومین نشست کمیته تدارکاتی اجلاس (PrepCom-2 ) هم از 17 تا 28 فوریه سال 2003 در ژنو برگزار شد.

    و بالاخره سومین نشست کمیته تدارکاتی (PrepCom-3 ) هم در روزهای پانزدهم تا بیست و ششم ماه سپتامبر سال 2003 در ژنو برگزار شد.

    اما اجلاس سران جهان درباره جامعه اطلاعاتی علاوه بر نشست های کمیته تدارکاتی خود، شش کنفرانس منطقه ای نیز برگزار کرد که همه این کنفرانس ها با صدور اعلامیه های نهایی به کار خود پایان دادند. شش کنفرانس منطقه ای مورد بحث عبارتند از:

    1. کنفرانس منطقه ای آفریقا - باماکو (مالی): (25 تا 30 مه 2002)

    2. کنفرانس منطقه ای پان اروپایی - بخارست (رومانی) : ( 7 تا 9 نوامبر 2002)

    3. کنفرانس منطقه ای آسیا - اقیانوس آرام - توکیو (ژاپن ) : (13 تا 15 ژانویه 2003)

    4. کنفرانس منطقه ای آمریکای لاتین و حوزه کارائیب - با وارو (دومینکن) : (29 تا 31 ژانویه 2003)

    5. کنفرانس تدارکاتی آسیای غربی - بیروت (لبنان) : (4 تا 6 فوریه 2003)

    6. کنفرانس منطقه ای پان عربی- قاهره (مصر) : (16 تا 18 ژوئن 2003)

    اجلاس جهانی سران درباره جامعه اطلاعاتی - 10 تا 12 دسامبر 2003

    من این فرصت را داشتم تا در هر دو اجلاس جهانی سران درباره جامعه اطلاعاتی در سال های 2003 و 2005 به عنوان عضو هیات علمی ایران حضور داشته باشم. بنابراین آنچه در این باره می گویم محصول تجربه بلافصل این رویدادها و حظور در هنگام وقوع آن هاست. اجازه بدهید برای از دست ندادن وقت فقط درباره مصوبات این نشست ها بگویم و از مسائل گوناگون دیگر بگذرم تا بشود بحث حاکمیت اینترنت را که بسیار گسترده است محور وار به سرانجامی برسانم.

    •اصول کلیدی اعلامیه اصول، ایجاد و ساخت جامعه اطلاعاتی: چالش جهانی در هزاره جدید

    این عنوان اعلامیه پایانی اجلاس جهانی سران درباره جامعه اطلاعاتی بود که از سه بخش و 67 ماده تشکیل می شد:

    بخش اول: نظر مشترک ما درباره جامعه اطلاعاتی (مواد 1 تا 18)

    در این بخش جامعه اطلاعاتی چنین تعریف شد:

    ما نمایندگان مردم جهان، گرد آمده در ژنو از 10 تا 12 دسامبر 2003 برای برگزاری دور اول نشست جهانی جامعه اطلاعاتی، میل و تعهد مشترک خود به ایجاد جامعه اطلاعاتی مردم محور، همه شمول، و توسعه مدار را اعلام می داریم؛ جامعه ای که در آن همگان بتوانند اطلاعات و دانش را خلق کنند، به آن دسترسی داشته باشند، آن را بکار گیرند و به اشتراک بگذارند، تا افراد، اجتماعات و مردمان قادر شوند بر پایه اهداف و اصول منشور ملل متحد و احترام کامل و پاس داشت بیانیه جهانی حقوق بشر، در ارتقاء توسعه پایدار و بهبود کیفیت زندگی خویش، به طور کامل استعدادهای خود را محقق سازند.

    بخش دوم : جامعه اطلاعاتی برای همه: اصول کلیدی (مواد 19 تا 64)

    بخش سوم : بسوی جامعه اطلاعاتی برای همه بر اساس به اشتراک گذاری دانش (مواد 65 تا 67)

    طرح اقدام:

    اصول کلیدی اعلامیه اصول، ایجاد و ساخت جامعه اطلاعاتی: چالش جهانی در هزاره جدید در واقع بینش اجلاس سران جهان درباره جامعه اطلاعاتی بود و این در حالی است که طرح اقدام 29 ماده ای را می توان مکانیزم رسیدن به آن بینش تعریف کرد - 29 ماده که 11 action lines هم داشت.

    اما ریشه ماجرای بحث حاکمیت اینترنت اساسا به وجود سازمانی به نام آیکان (ICANN) بر می گردد:

    Internet Corporation For Assigned Names and Numbers

    آیکان؛ مؤسسه اینترنتی برای اعداد و نام های اختصاص یافته؛ یک سازمان بین المللی غیرانتفاعی است که در سال 1998به وجود آمده است. آیکان مسئول پروتکل های اینترنتی، تخصیص آدرس، تعیین پروتکل، مدیریت سیستم دامنه های کشوری و عمومی و مدیریت سیستم سرورهای ریشه (Root Server) است. (سیزده سرور اصلی جهان که اسامی را به آی پی ترجمه می کنند که به آن ها ریزالو می گوئیم) این خدمات قبلا بر اساس قراداد فیمابین دولت آمریکا و نهاد اینترنتی برای اعداد تخصیص یافته (Internet Assigned Numbers Authority IANA:) و سایر سازمان ها انجام می شد که در نوامبر 1998 بر مبنای تفاهم نامه ای که با وزارت بازرگانی آمریکا منعقد شد آیکان به عنوان یک شرکت خصوصی غیرانتفاعی در ایالت کالیفرنیای آمریکا به ثبت رسید. پس به این ترتیب آیکان یک شرکت کالیفرنیایی خصوصی است که در سال 1998 به وجود آمده و به تدریج به حاکم بلامنازع مقولات فنی اینترنت تبدیل شده است و طبعا آمریکا حامی آیکان این واحد شبه خود مختار حکومت خود است.

    اداره چند جانبه اینترنت

    بنابراین در ژنو بود که برای نخستین بار و به طور رسمی قدرت فنی بلامنازع آیکان در امور اینترنت با تصویب پیشنهاد اداره چند جانبه اینترنت در بیانیه اصول (بیانیه 67 ماده ای اصول) به چالش کشیده شد و این ضربه ای به دیپلماسی ارتباطی یکجانبه گرای آمریکا بود.

    یکی از مهمترین مسایل اصلی مورد بحث در اجلاس بحث حاکمیت اینترنت (internet governance) چگونگی اداره اینترنت بود. امریکا و اروپا از یک سو و کشورهایی چون چین و برزیل وسازمان های جامعه مدنی درطرف مقابل و در کل آیکان و ITU در اجلاس تا حدودی رویاروی یکدیگر قرار گرفتند و فضای غالب خواهان غلبه ITU بود. اختلاف ITU و آیکان اگر چه پدیده جدیدی نبود اما در این اجلاس مخالفت آمریکا با حاکمیت ITU بر اینترنت آشکارا اعلام شد.

    گروه کاری حاکمیت اینترنت (Working Group on Internet Governance - WGIG)

    اما به هر حال در پایان اجلاس مقرر شد تا یک گروه کاری در یک فرایند باز و فراگیر، مکانیزم مشارکت فعال و همه جانبه دولت ها، بخش خصوصی و جامعه مدنی را از سوی کشورهای توسعه یافته و رو به توسعه به پیشنهاد اعلامیه اجلاس زیر نظر کوفی عنان تشکیل دهد و تا سال 2005 (اجلاس تونس) یک تعریف کاری از حاکمیت اینترنت ارائه کند. این گروه کاری و باز در واقع آمیزه ای از نمایندگان دولت ها، بخش خصوصی و سازمان های غیر دولتی خواهد بود. موضع آمریکا در این میان حمایت از بخش خصوصی بود. موضع ایران در اجلاس ، حمایت از دیدگاه مبتنی بر اداره جمعی و مشارکتی اینترنت بود. البته آمریکایی ها و بخش خصوصی در زمینه نحوه مدیریت اینترنت به صراحت گفته بودند از شکل گیری گروهی تحت نظر سازمان ملل برای کنترل و مدیریت اینترنت جلوگیری خواهند کرد. این مخالفت تا حدی بود که دیوید گراس، هماهنگ کننده سیاست های اطلاعاتی و ارتباطی امریکا گفت واشنگتن از پیشنهاد اداره اینترنت توسط ITU حمایت نخواهد کرد. گراس گفت اطمینان دارد دیدگاه های امریکا در اجلاس شنیده خواهد شد و حتی اگر امریکا مجبور شود دیدگاه های خود را در اعلامیه ای جداگانه ابراز خواهد کرد.

    در هر صورت حتی همین تصویب پیشنهاد تشکیل یک گروه کاری برای ارائه یک تعریف کاری از حاکمیت اینترنت یک ضربه به دیپلماسی ارتباطی یکجانبه گرای آمریکا بود.

    سخنرانی سید محمد خاتمی رئیس جمهور وقت ایران در نخستین روز اجلاس در زمان مناسبی ارائه شد. نکات مطروحه در سخنرانی 6 دقیقه ای رئیس جمهور ایران بسیار فنی و با توجه به ترمینولوژی رایج ارتباطات در سطح جهانی تنظیم شده بود. و این محور هم در آن گنجانده شده بود: یافتن سازوکار دموکراتیک و فراگیر برای مدیریت جهانی اینترنت در جهت ایفای نقش موثر برای همه بازیگران از جمله کشورهای در حال توسعه.

    اجلاس جهانی سران درباره جامعه اطلاعاتی - 16 تا 18 نوامبر 2005

    دو سال بعد همانطور که گفتم من در تونس هم بودم و اجلاس تونس هم دو سند به نام های تعهد تونس و دستور جلسه تونس برای جامعه اطلاعاتی به تصویب رساند.

    تعهد تونس40 ماده داشت که همان اعلام اصول و در واقع بینش اجلاس بود، مثل ژنو. اما دستور جلسه تونس برای جامعه اطلاعاتی هم 122 ماده داشت که همان طرح اقدام و در واقع نقشه عملیاتی در راستای تحقق بینش بود. مواد دستور جلسه تونس برای جامعه اطلاعاتی به این شکل تنظیم شده بود:

    مواد 3 تا 28 مربوط به مکانیزم های مالی برای مواجهه با چالش های ICT برای توسعه بود.

    مواد 29 تا 82 مربوط به حاکمیت اینترنت بود. (خودتان ببینید که اختصاص بیش از 50 بند به بحث حاکمیت اینترنت یعنی اهمیت فوق العاده آن)

    مواد 83 تا 122 مربوط به  اجرا و تعقیب مسائل بود.

    دستور جلسه تونس برای جامعه اطلاعاتی یک ضمیمه یازده ماده ای هم داشت که به یازده خط عمل جامعه اطلاعاتی معروف شد و هنوز هم دنبال می شود: Annex : 11 Action lines (c1 - c11) / possible moderators& facilitators

    تشکیل مجمع راهبری (حاکمیت) اینترنت

    در واقع همانطور که گفتم این در پایان اجلاس ژنو بود که مقرر شد یک گروه کاری در یک فرایند باز و فراگیر، مکانیزم مشارکت فعال و همه جانبه دولت ها، بخش خصوصی و جامعه مدنی را از سوی کشورهای توسعه یافته و رو به توسعه به پیشنهاد اعلامیه اجلاس، زیر نظر کوفی عنان تشکیل دهد و تا سال 2005 (اجلاس تونس) یک تعریف کاری از حاکمیت اینترنت ارائه کند. این کار تا پیش از اجلاس تونس به پایان رسید و تشکیل مجمع راهبری (حاکمیت) اینترنت (Internet Governance Forum - IGF) به یکی از مهم ترین نتایج اجلاس جهانی سران درباره جامعه اطلاعاتی تبدیل شد که این بار در تونس خودش را در قالب مواد 29 تا 82 تحت عنوان حاکمیت اینترنت نشان داد و هدف اصلی آن بحث بر سر مسائل مرتبط با حاکمیت اینترنت و ارائه توصیه برای جامعه جهانی در این زمینه بود.

    اجلاس راهبری اینترنت

    تعهدات مجمع راهبری اینترنت در پاراگراف 72 دستور جلسه تونس آمده است:

    72. ما از دبیرکل سازمان ملل می خواهیم: در پایان سال 2006 گردهمایی برای تعیین سیاست های حاکمیـت بر اینترنت برپا شود. وظایف این اجلاس به قرار زیر می باشد:

    الف - بحث بر سر سیاست های عمومی مرتبط با عناصر اصلی حاکمیت اینترنت به منظور تداوم، امنیت، ثبات و گسترش اینترنت

    ب - تسهیل مباحثه بین سازمان هایی که درگیر با سیاست های عمومی بین المللی در خصوص اینترنت و مباحث مرتبط با آن هستند و همچنین مسائلی که هیچ سازمان خاصی وظیفه انجام آن را بر عهده ندارد.

    پ - ارتباط با سازمان های دولتی و سایر موسسات در خصوص قلمرو اجرایی شان

    ت - تسهیل مبادله اطلاعات و استفاده کامل از تخصص علمی، آکادمیک و فنی کشورها

    ث - سفارش به تمامی کشورها برای ارائه راهکارها و ابزاری برای شتاب بخشیدن به قابلیت دسترسی و امکان استفاده از اینترنت در کشورهای در حال توسعه

    ج - تقویـت به کارگیری فعالان در ساز و کار فعلی یا آینده حاکمیت اینترنت به ویژه کسانی که در کشورهای در حال توسعه هستند

    چ - تشخیص مباحث جدید و جلب توجه سایر سازمان ها و حتی مردم و در صورت لزوم ارائه توصیه های لازم

    ح - مشارکت در ایجاد ظرفیت برای حاکمیت اینترنت در کشورهای در حال توسعه

    خ - ارزیابی و پیشبرد مستمر اصول اجلاس جهانی سران درباره جامعه اطلاعاتی در فرآیند حاکمیـت اینترنت

    د - بحث در خصوص منابع حیاتی اینترنت در میان موضوعات مختلف

    ذ - کمک به یافتن راه حل هایی درباره مسائل ناشی از استفاده درست و نادرست از اینترنت

    ر - انتشار فعالیت های انجام گرفته

    مراحل برگزاری اجلاس های مجمع راهبری اینترنت

    اجازه بدهید حالا بگویم بعد از این مصوبه ها چه مسائلی رخ داد و در واقع به مراحل برگزاری اجلاس های مجمع راهبری اینترنت اشاره کنم. پس از اجلاس 2000 تونس، تا کنون این اجلاس ها در زمینه مجمع راهبری اینترنت برگزار شده اند:

    اجلاس 2006 یونان

    اجلاس یونان، با توجه به پیشنهاد گروه مشورتی مجمع راهبری اینترنت حول چهار محور برگزار شد:

    1- گشودگی: آزادی بیان، جریان آزاد اطلاعات، اندیشه ها و معرفت ها

    2- امنیت: ایجاد اعتماد و اطمینان در کاربرد اینترنت از طریق توسعه همکاری ها

    3- تنوع: پیشبرد چندزبانی گرایی و محتوای محلی

    4- دسترسی: اتصال اینترنتی، سیاست ها و قیمت ها

    اجلاس 2007 برزیل

    دومین اجلاس مجمع راهبری اینترنت در نوامبر 2007 در ریودوژانیروی برزیل (12 تا 15 نوامبر) برگزار شد.

    اجلاس 2008 هند

    سومین اجلاس مجمع در دسامبر 2008 در حیدرآباد هند (3 تا 6 دسامبر) برگزار شد.

    اجلاس 2009 مصر

    چهارمین اجلاس مجمع ماه آینده در نوامبر 2009 در شرم الشیخ مصر (15 تا 18 نوامبر) برگزار می شود.

    موضع اتحادیه اروپا درقبال حاکمیت اینترنت

    اتحادیه اروپا در اجلاس 2003 ژنو با ایران و چند کشور دیگر مثل برزیل و آفریقای جنوبی و چین و کوبا و هند و برزیل و کره شمالی، هم موضع بود که شب آخر از این موضع به دلایلی که روشن نشد فاصله گرفت. اما سال های بعد به ویژه در دوره کمیسیونری خانم ویویان ردینگ (Viviane Reding) کمیسیونر جامعه اطلاعاتی در اتحادیه اروپا، این اتحادیه مواضع جدی تری در قبال آیکان گرفت به طوری که خانم ردینگ حتی یکبار به صراحت گفت: لحظه حقیقت، 30 سپتامبر 2009 که قرارداد آیکان و دولت آمریکا به پایان می رسد فرا خواهد رسید.

    خانم ردینگ در واقع به روندی تاریخی اشاره می کرد. همانطور که می دانید پس از تأسیس آیکان مقرر شده بود آیکان پس از دو سال شرایط لازم را جهت انتقال کامل امور ذیربط از وزارت بازرگانی آمریکا به بخش خصوصی فراهم آورد، ولی علیرغم موضع دولت بیل کلینتون برای خصوصی سازی آیکان، این انتقال عملی نشد و تفاهم نامه مربوطه چند بار تمدید شد و هربار مجموعه ای از اهداف جدید در جهت پیشبرد آیکان به سمت استقلال، بر آن افزوده شد. آخرین زمان تمدید در سال 2003 بود که تفاهم نامه تا پایان سپتامبر 2006 تمدید شد. جدیدترین قرارداد، یک موافقتنامه 5 ساله بود که شامل مجموعه ای از قراردادهای یک ساله می شد و در واقع آخرین توافقنامه مربوط به این امر در 30 سپتامبر 2009 (8 مهر 1388) خاتمه یافت.

    ویویان ردینگ همچنین از دولت آمریکا خواست به ارتباط وزارت بازرگانی با سازمان آیکان خاتمه دهد و به جای آن با یک ترکیب مستقل 12 عضوی از کشورها برای نظارت بر اینترنت موافقت کند. او گفت مطمئن است که باراک اوباما، رییس جمهور آمریکا «جرات، عقل و احترام را در قبال ماهیت جهانی اینترنت به خرج می دهد تا راه را برای اینترنتی جدید، متعهد به قوانین، شفاف، دموکراتیک و چندجانبه هموار کند.» او تصریح کرد قابل توجیه نیست که فقط یک کشور بر کارکردهای مهم اینترنت نظارت کند که مورد استفاده صدها میلیون نفر در سراسر جهان قرار می گیرد.

    و بالاخره اتفاق مهم اخیر: تغییر نقش آیکان در حاکمیت اینترنت

    من پیش از این، یکبار در در پنل علمی سمینار «ایران و مسایل جهانی راهبری اینترنت» که در کتابخانه ملی ایران برگزار شد گفته بودم دو نگاه در جامعه اطلاعاتی وجود دارد. در نگاه باریک، موضوعات تکنیکال و زیرساخت ها مورد توجه هستند، اما در نگاه ماکرو یا گسترده فضای حاکم بر زیرساخت ها از لحاظ آکادمیک، فرهنگی، ملاحظات بین المللی و منطقه ای، اقتصادی، سیاسی و غیره بررسی می شود و همانجا گفتم در قبال موضوع حاکمیت اینترنت هم دو اردوگاه وجود دارد، اردوگاه اول معتقدند اینترنت هیچ امکان تازه ای به وجود نیاورده و باید همان قوانین قبلی مرتبط با حاکمیت با تغییراتی جزیی به آن تسری داده شود. اما اردوگاه دوم یعنی نیوسایبری ها معتقدند اینترنت کاملا متفاوت از تلگراف، تلفن، رادیو و غیره است چرا که اساسا حاکمیت زدایی کرده و لذا حاکمیت بر آن نیز باید متفاوت باشد و در نتیجه نمی تواند در اختیار یک کشور، مثلا آمریکا باشد.

    حالا آیکان کمی به نگاه نیوسایبری ها نزدیک شده است؛ چرا که آمریکا چندی پیش، یعنی در روز چهارشنبه 30 سپتامبر (8 مهر) اعلام کرد که به سایر دولت ها و بخش خصوصی نقش نظارتی بیشتری در آیکان خواهد داد، یعنی در سازمانی که تصمیماتش بر چگونگی انتقال ترافیک داده ها از ای میل گرفته تا پست های تویتر اثر می گذارد. اگر کاربران وب سایت مرکز آموزش همشهری علاقه مند به این بحث هستند می توانند آنرا در وب سایت آیکان تحت عنوان The Affirmation of Commitments دنبال کنند.

    در هر صورت، دولت آمریکا در واپسین روزهای سپتامبر 2009 موافقت کرد تا از هیات های مشورتی متشکل از نمایندگان دولت ها و بخش خصوصی از همه جهان استفاده کند و این هیات ها به بازبینی تصمیم های آیکان بپردازند تا این تصمیم ها به صورت علنی گرفته شوند به صورتی که بیانگر منافع عمومی باشد و باعث تقویت پایداری و ترغیب رقابت میان نام های دامنه شوند؛ از جمله اینکه آن ها به چه زبانی هستند و قیمت آن ها چقدر است و غیره.

    راد بکستروم (Rod Beckstrom) رئیس سابق امنیت سایبر آمریکا که در ماه جولای به عنوان مدیر کل آیکان انتخاب شد در این باره گفت: «اینترنت در مسیر طولانی 100 درصد آمریکایی بودن، تا 100 درصد جهانی شدن است.» به هرحال اکنون وزارت تجارت آمریکا تضمین کرده است تنها یک کرسی در این هیات ها به خود اختصاص خواهد داد و بقیه کرسی ها در هیات ها را افراد انتخاب شده بوسیله آیکان و کمیته مشورتی مقامات دولتی آن پر کنند.

    هر چند در همین حال اعلام شده است که توصیه های این هیات ها برای آیکان الزام آور نخواهند بود و وزارت تجارت آمریکا نظارت خود را بر دستکاری در پیچ و مهره های نام های دامنه ها بر اساس یک قرارداد جداگانه با آیکان حفظ خواهد کرد که آن قرارداد هم در سال 2011 به پایان می رسد.

    اما قرارداد جدید هم که نقش وسیع تری به آیکان در تعیین دستور االعمل ها و خط مشی ها می دهد از روز پنج شنبه اول اکتبر 2009 به اجرا در آمد. بر اساس شرایط جدید آیکان همچنین توافق کرد که به صورت یک سازمان غیرانتفاعی که مقر مرکزی آن در آمریکا - مارینا دل ری، کالیفرنیا- است باقی بماند و دفترهایی در سراسر دنیا داشته باشد.

    بکستروم که علی القاعده منتظر ادامه انتقادت از نقش کنونی آیکان است، همچنین گفته که برخی از منتقدان خارجی ممکن است بگویند که اداره اینترنت هنوز حقیقتا جهانی نشده است، اما این توافق نهایتا باعث تقویت بین المللی شدن مستمر آیکان می شود.

    من فکر می کنم حالا که آمریکا دیگران را در نظارت بر آیکان سهیم کرده، شاید وزرات تجارت آمریکا بیش از گذشته در این زمینه فعال شود.

    اما بد نیست یادآوری کنم که اتحادیه اروپا هم درباره این اتفاق تازه از زبان کمیسیونر خودش یعنی خانم ویویان ردینگ کمیسیونر جامعه اطلاعاتی در اتحادیه اروپا اعلام کرد پایان یافتن این دوران را فرصتی برای اصلاح مدیریت اینترنت می داند و اکنون که دولت های دیگر دست بازتری در آیکان دارند باید از امتیاز این فرصیت استفاده کنند.

    در ضمن بد نیست بدانید که آیکان همچنین در شرف اجازه دادن به این امر است که کل آدرس های اینترنتی برای اولین بار بتوانند به زبان های دیگر به غیر از زبان انگلیسی باشند، به این ترتیب آنلاین شدن برای افرادی که اکنون مجبورند برای رسیدن به وب سایت هایی که به زبان خودشان هستند انگلیسی تایپ کنند، ساده تر خواهد شد. 

     
    نام :
    نام خانوادگی :
    ایمیل :
     
    متن :
    متوسط امتیاز :
    %0
    تعداد آراء :
    0
    امتیاز شما :