پايگاه اطلاع رساني فرهنگ و ارتباطات ديني
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
 
 
  • قدرت نرم نظام اسلامي؛ تحول علوم انساني و توليد فكر ديني  
  • 1391-12-20 12:58:22  
  • تعداد بازدید : 15   
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  • قدرت نرم نظام اسلامي؛ تحول علوم انساني و توليد فكر ديني

    نویسنده: مهدی مظفری نیا

    انقلاب اسلامی نه به عنوان انقلابی همعرض انقلاب های مدرن سیاسی غرب كه در جهت تحقق اهداف سیاسی مدرنیته رخ دادند، بلكه به عنوان تحولی كه نوع نگاه به آدم و عالم را در تاریخ بشر دگرگون می سازد و در جهت عكس تاریخ فرهنگ و تمدن غرب رخ داده است و نه به پیروی ایدئولوژیها و فلسفه های بشر ساخته، بلكه به عنوان تاریخی جدید كه جهان را متحول خواهد نمود و ذیل خود انقلاب های متعددی را شكل خواهد داد، علاوه بر جنبه سیاسی، ابعاد مهم و پیچیده فكری، علمی، فرهنگی و هنری نیز دارد. بدین سان با وقوع انقلاب اسلامی، بنیان جدیدی در دانش و معرفت شكل خواهد پذیرفت كه نه حاصل تركیب اخلاق و معنویت با علم موجود باشد بلكه پایه گذاری معرفتی جدید است كه تحت عناوین علم دینی، علوم انسانی اسلامی، معرفت دینی و جنبش نرم افزاری و غیره در سال های پس از انقلاب از آن یاد شده است. این تحول نه پدیده ای در ابتدا سیاسی، بلكه فرهنگی و خودجوش است؛ هر چند كه سیاستگذاریها می تواند در جهت رشد و بالندگی آن نقش مثبت یا منفی را ایفا كنند. پس از انقلاب اسلامی در دو سطح با ورود دین و معنویت در دانشگاهها مواجه بوده ایم؛ یك سطح آن سطح فرهنگی و خودجوش و از پایین به بالاست و سطح دیگر، از بالابه پایین است و در دو بعد اخلاق علمی و علم دینی می باشد. به عبارت دیگر در ساز و كار های پژوهش و تولید دانش (سازمان، برنامه و روش پژوهش) و نیز محتوای دانش و اصول، چهارچوب های نظری، مبانی و پیشفرضها بوده است. عملكرد دستگاه های ذیربط به دلیل عدم شناخت فرهنگی تمدنی از انقلاب اسلامی و نیز درگیری در مسائل جاری و بالتبع عجز از جاری ساختن مبانی انقلاب در سیاستها و نیز عدم تسلط بر فرهنگ و تمدن و حتی كلیت دانش غرب بویژه در حوزه علوم انسانی موجب آشفتگی، نابرهم افزایی و بی هدفی آموزش و پژوهش كشور بوده است و هیچ دولتی تاكنون نتوانسته است اندیشه و استراتژی بنیادین و استواری در جهت انقلاب اسلامی تعریف و اجرا نماید. این نه به معنای عدم همت و حمیت این نهادها بلكه صعوبت ناشی از اقتضائات تمدن سازی است. در نهایت صرفاً به شعارها بسنده شده است. این در حالی است كه نهاد های بسیاری همچون شورای اسلامی شدن دانشگاهها و موسسات آموزشی، تلاش های قابل تقدیر بسیاری در جهت اسلامی شدن دانشگاهها در ابعاد فرهنگ، محتوا، برنامه ریزی، ساختار، اساتید و دانشجویان كرده اند. هر چند به نسبت قبل از انقلاب بسیار وضع بهتر و رو به جلویی داریم و تلاش مخلصانه بیشتر، شتاب رشد كشور را بیشتر كرده است و دو عنصر اخلاص و تخصص كه در متعهد متخصص تجلی می یابد، بسیار نرخ رشد كشور را بالابرده است. اما فقدان تخصص متعهد و فكر دینی از تلائم سیاستگذاریها با باطن و ماهیت انقلاب اسلامی كاسته است. هرچند این دو عنصر (اخلاص و تخصص) در حوزه های مهندسی و پزشكی موجب پیشرفت بسیاری در جهت اقتدار كشور بوده و توانسته است كه قدرت سخت كشور را تعالی ببخشد و به جهت حرفه ای و اخلاقی در سازوكارها و نه در محتوا تحول ایجاد كند، اما قدرت نرم نظام اسلامی جز با تحول علوم انسانی و تولید فكر دینی امكان پذیر نیست. در حالی كه وحدت حوزه و دانشگاه به این نیت و مقصود تعقیب می شد اما گسستگی بنیاد های عقلانیت هیچ گاه این وحدت را به سرانجام نرسانده است و تنها در حد تعامل موضوعی و نه روشی باقی گذاشته است. البته مسائل مطرح در زمینه تحول دانش انسانی، چه در محتوا و چه در سیاست، امری نیست كه با گذشت سی سال قابل انجام باشد. و این سعی و خطاها و صعوبت تولید معرفت دینی اقتضای آن است. اقتضایی كه در عصر مدرن بسیار دشوارتر شده است. بدین سبب آسیب شناسی و شناخت فرصتها و تحلیل چالش های آینده، ضرورتی است كه بدون آن راه پر نشیب و فراز تاسیس فرهنگ و تمدنی جدید را بسیار پر مخاطره خواهد كرد.

    منبع : روزنامه رسالت، شماره 7204 به تاريخ 26/11/89، صفحه 19

     
    نام :
    نام خانوادگی :
    ایمیل :
     
    متن :
    متوسط امتیاز :
    %0
    تعداد آراء :
    0
    امتیاز شما :