پايگاه اطلاع رساني فرهنگ و ارتباطات ديني
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
 
 
  • فرهنگ بسيجي  
  • 1391-12-20 11:58:11  
  • تعداد بازدید : 20   
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  • فرهنگ بسیجی

    محمد علي موظف رستمي

    كارشناس ارشدمعاونت فرهنگي

    سازمان تبلیغات اسلامی

    قبل از ورود به بحث ، بايسته ا ست. با دو كليد واژه ويا به عبارتي تعريف مفا هيم كه نقشی بسيار مهم و اساسي در فهم وشناخت نسبت به كل موضوع مورد بحث ايفا مي كند؛ آشنا شويم ودر ادامه به فراخور محتوي ومتن از آنها بهره گيريم . كليد واژه اول ، كلمه فرهنگ است. فرهنگ ، از نظر لغوي به معني علم ، دا نش ، ا دب و معرفت بوده ودر اصطلاح به مجموعه : آداب ، رسوم ، سنن و... ا طلاق مي گردد . آنچه كه دراين بحث ، مد نظر ما بوده ومدا قه نظر قرار خواهد گرفت. شق دوم اين تعريف که هما ن تعريفي است كه درميان عا مه مردم رواج دارد و به طور ضمني مورد پذيرش غالب آنان وا قع شده ، می با شد .

    كليد واژه دوم ،كلمه بسيج مي باشد . بسيج در لغت به معناي : اسباب ، سا مان ، سازوسامان جنگ ودرا صطلاح به تشکل ویا گروهي منسجم وسازمان يا فته ا طلاق مي شودكه به فرمان حضرت امام (ره) بنیا ن گذارفقید جمهوری اسلامی با هدف حفظ دست آورد هاي ا نقلاب اسلامي تشكیل يا فته است. با توجه به این تعریف درا ين بحث معناي دوم ويا اصطلاحي کلمه بسيج هدف ما براي تبيين مي باشد .

    بعد از تعريف مفا هيم کلما ت ومشخص شدن مراد ما از به كارگيري كلمات به متن بحث وارد میشویم . با ملحوظ داشتن این نکته که فرهنگ بسیجی طی یک فرآیند وجریان شکل گرفت . پس لازم است به آن با نگاه مقطعي و آني و لحظه ای نگريسته نشود . در شكل گيري و شكل د هي آ ن الزا ما تي وجودداشت كه اگر آن را ناديده ا نگاريم در توجيه عملكرد و اصل بناي آن به خطارفته ايم فرهنگ بسيجي در يك بسيج فرهنگي شكل گرفت و معنا يا فت . درست آن زما ني كه اولين جرقه اين حركت از ذ هن منور و جوشان پیر ومرادما تراوش كرد تا به امروز، غالب رفتارها ومنش وهنجارهاي حاكم در درون وبد نه بسيج به صورت نهادينه در آمد وبه فرهنگ تبديل شد. ا فراد و سازما نها و نهادهاي متعددي دست به كار شد ند تا با كار فرهنگي ، فرهنگ بسيج را فراگير و فرهنگ سازي كنند . فرهنگ ساز ي همواره با ايجاد رفتاروعمل در ذهن و فعل صورت مي گيرد ايجاد رفتار تازه ويا تغيير واصلاح در عملكرد ورفتارهمواره با گذشت زمان همراه ا ست ا ما در اين ميان ميزان مقاومت مد ني در عدم پذيرش ويا تسریع وتسهیل در قبول وپذيرش فرهنگ جديد ونو درازدست دادن فرصت ویا به دست آن( فرصت سازی یا فرصت سوزی) بسیار تاثير گزار خوا هد بود

    آنچه باعث شده تا فرهنگ بسيجي به اين سرعت بسط وگسترش يا بد ، همخواني و هما هنگي در ا هدا ف و برنامه هاي هد فمند آن ، با آمال وآرزوها و عقا ئد واعتقادات جامعه اسلامی ما بوده است به طوري که نه تنها در قبول اين فرهنگ هيچ مقاومتي مد ني ويكپارچه صورت نگرفته است. بلكه با سرعت هر چه تما متر در ميان تمام لايه هاي جا معه نفوذ وگسترش يا فت واين ا مر حكايت از وجود نگا هي جا مع الاطرا ف و همه جا نبه نگر در زمان تاسيس و شكل د هي آن دارد . چون خمير مايه و جوهره وجودي اين جنبش وحركت بزرگ فرهنگ ساز از اول بر شا لوده اعتقادات عميق ديني و اخلاص وعشق حقيقي بنا وبنيان يا فته ا ست .

    بسيج نماد وجلوه وحد ت و همبستگي ملي در عين كثرت ا ست.در ترويج این فرهنگ جامع تما م ا قوام ونژاد ها ، نقش تاثيرگزاري داشته ودارند.تمام خرده فرهنگهاي موجود در كشور در فرهنگ بسيج ذ وب شده و فرهنگ بسيجي را غنا و قوا م وا ستمرار بخشيده ا ند. يكي از ازا صول ا ساسي كه بايد در اين برهه اززمان در ارتباط با موضوع مهم ایجاد وحدت و همگرا یی در دررون بسيج مرا عا ت گردد. اعتقاد و عمل به فرا جنا حي بودن آن است.که اگر اين ا صل اسا سي وخدشه ناپذير عملياتي نشود ودچار بخشي نگري شود. ما نيفيست وپا يه واساس اين بناي مبارك وميمون دچارگسست و فا صله خوا هد شد.زيرا بسيج به معناي وا قعي کلمه يعني ا نسجام تمامي توده هاي جامعه اسلامی با یک هدف واحد درعین بهره گیری ازروشها ومنش های مختلف موجوددرون جامعه می باشد .

    فر هنگ بسيجي يعني فرهنگي كه می توا ند با ايجاد فضايي عقلاني و توام با تفكر وتد برتمام احزاب و صاحبان عقا ئد و سلائق مختلف تحت لواي پرچم توحید وزعامت ولايت فقيه (همرا ه بااعتقاد قلبي و عملی به اين اصل اساسي وخد شه ناپذير) به راحتي بتوا نند در آن تنفس كنند وبه ا ظهار نظر وعقيده بپردازند در غير اينصورت ما شا هد تهديد وتحديد اين نيروي وحدت آ فرين خوا هيم بود حضرت امام (ره) در فرمانی گرا نسنگ براي پايه گذاري اين نهادمقدس ازجمعيت 30 ميليوني خوا ستار تشكيل ارتشی بيست ميليو ني در قالب بسيج را شد ند. وحضرت ا يشان بهتر از همه ما مي دا نستند( به غيرازده ميليون نفری كه به دليل خردسالي وثقل سن توان تعقل وتفكررا ندارند) دراين ارتش 20 ميلیو ني ، بيست ميليون فكر و عقيده متفا وت وگاه متضاد ( نه درا صول ا سلا م ونظام بلكه در روشها ي دستيابي به اهداف عالي اسلام ناب ونظام مقدس جمهوري اسلامي) وجود دارد وخوا هد داشت منتهي هنر ارزشمند حضرت امام (ره) در اين عا مل مهم بود كه توانست همه اين ا فكار وا نديشه وسلائق مختلف را حول محور بسيج گرد آورند و به طوري كه به مرورزمان این نگرش به فرهنگي فراگير وجا مع تبديل شود. وهمین فرهنگ ناب ومترقی ازآغاز پي ريزي تاكنون نه تنها باز نايستاد بلكه حتي درزمان فقدان حضرت ايشان نيزدرظل توجهات وعنايات حضرت ولي عصر (عج) ورهبري هاي دا هيا نه مقام معظم رهبري توا نست روز به روز به حركت زا يشي خود در تمامي ابعاد وا ضلاع وزوایا دامه دهد0

    مبحث ديگري كه مي بايست در ا رتباط با تعميق بخشيدن به فرهنگ بسيج مورد ملاحظه وعنايت جدي قرار گيرد . همگام سازي وتوامان نمودن تزريق جريان شعور ومعرفت با شور واحساس به بد نه بسيج ا ست. اين دو( شور وشعور) ما نند دو بال يك پرنده اي مي ما نند كه زمينه ساز و تسهيل كننده صعود و ارتقاء فرهنگ بسيجي به مدارج عالي وپله هاي پيشرفت وترقي خواهند بود . غا فل شدن از هريك از اين دو اركان مهم ، ضربه اي جبران ناپذير به پيكره بسيج خواهد بود. غناء بخشي به فرهنگ بسيج ، از طريق بسط وگسترش اين شجره طيبه به درون پیکره تمام اقشار بويژه قشرهاي توليد كننده فكر وايده و خردورز ،اساتيد داشگاهها وحوزه هاي علميه ،دا نشجويان ، دانش آموزان ، نخبگان، محققان ،پژوهشگران، نويسندگان و صنوف مختلف كارگري وكارمندي ونيز حتي توسيع آن به درون مذا هب واديان آسما ني( كه گامي است بسيار ضروري) امكان پذير مي باشد . با عمليا تي شدن اين نگرش شا هد فرهنگي روز آمد ، برنامه ريزي و فعاليتي كارآمد خواهيم بود.ما ندگاري حيات بسيج ،درگرو به روز شدن فعا ليت ها وهمه جا نبه نگري و به كارگيري ظرا فت ها در برقراري ارتبا طات وتعاملات با بد نه داخل و فرهنگ حاكم بر آن و نیز برخورد ا نديشمندا نه، عقلاني و خرد گرایا نه در مواجه با فرهنگ بيگا نه مي باشد.

    ما در عصری زیست می کنیم که آن را عصر ا طلاعات وارتبا طات مي دا نند. در اين فرآيند ارتباطي بيشترين تاثير گزاري وتاثير پذيري در حوزه فرهنگي ا نجام مي پذيرد . زيرا دروازه ورود به ديگر بخش ها ،از اين کا نال صورت مي گيرد . به همین سبب است كه معمولا برای تسخير اين دروازه ومعبر در ا بتدا ، با مقاومت هايي از سوي ملل وفرهنگ هاي بومي روبرو می شود. با در هم شكسته شدن اين مقاومت فرهنگی( مغلوب فرهنگي) فا ئق شدن بر كل جا معه بسيار آسان خواهد بود.با توجه به اینکه فرهنگ بسيجي در حال فروشكستن مرزهاي جغرا فيايي ونفوذ در اذهان وا فكار و قلوب مسلما نان ديگر كشور ها به خصوص جوا ن ها مي باشد (كه نمونه هاي از فرامرزي شدن و تا ثير گزاري آن را در ميان جوانان مبارز لبناني ، فلسطيني ، وعراقي و...شا هد هستيم ) در مواجه وبرخورد با فرهنگ هاي غيرهمسو و تهاجمی بيگا نگان،ضروری است با به كارگيري فنون وتكنولوژي نوين ارتبا طي وا طلاعاتي وضمن بومي سازي فن آوري هاي تازه و قا بل بهره برداري ومرتبط با توسعه همه جا نبه ،گامی محکم برای ورود درعرصه جها ني برداریم .و به عبارتي امروز متوليان امر هدايت وساما ند هي امور فرهنگي بسيج با بهره گيري از نگاه برنامه ريز وسيسماتيك وکلان نگرنسبت به تحولات و تغييرات جها ني نيز نبايد بي تفاوت باشند وبه اصطلاح علمی تر، جهاني بيا ند يشند ومنطقه اي عمل كنند. ودر ا هدا ف را هبردي وا سترا تژی خود براي توسعه فرهنگ بسيجي به تمامي چا لش هاي موجود چه در عرصه های داخلی و بين ا لمللی نگاهي تيز بينا نه و منطقي داشته باشند. برخورد منفعلانه نه تنها ورود فرهنگ بسيجي رادر صحنه جها ني كمرنگ مي كند بلكه با گذشت زمان آنچه در داخل كشور براي ايجاد و بسط اين فرهنگ تلاش ، مجا هدت واز جان گذشتگي به عمل آمده را نيز از دست خوا هد داد. . در فضای تعامل وتقا بل بین ملت ها ودولت ها ، فرهنگی غالب و برنده خوا هد بود که از توان بالا و پتا نسیل لازم در مواجه با دیگر فرهنگ ها بر خوردار باشد. یعنی از درون مایه کا فی ووا فی وظرفیت های متناسب با شان وجایگاه خویش بر خورداردارباشد . فرهنگی که از جامعیت بالاو مناسب برخوردار نباشد وبه معنای واقعی وحقیقی درجامعه نهادینه نشده باشد . تنها حرف هایشان لق لقه زبان واعمال ورفتارشان صوری وظا هری باشد و نیزسعی در رفع نوا قص وکمبود ها ی موجود نپر دازند وجبران ما فا ت نکنند نه تنها توان مقا بله با فرهنگ های مهاجم وبیگانه را ندارد بلکه به آسا نی در فرهنگ ها ی غا لب نیز هضم خواهد شد. یکی از خصیصه های بارز این گونه فر هنگهای ضعیف و غیر علمی این است که هیچ وقت حرف ها ومباحثی را که از روی دلسوزی ونقدخیر خوا ها نه از سوی قشر ا ندیشمند وصاحب فکر ارا ئه می شود را بر نمی تا بند وسریعاً موضعی بدبینا نه ودر برابر آن ا تخاذ می نمایند.

    وقتی می گوئیم در حال حاضر بهترین فرهنگ که توان مقا بله با دیگر فرهنگ های مهاجم و بیگانه را دارد. تفکر و فرهنگ بسیجی ا ست . ازفحوای آن چنین تلقی می شود که این فرهنگ هیچگاه از تعامل با دیگر فرهنگها نمی هراسد. به این دلایل :

    1- این فرهنگ نشا ت گرفته از فیوضات منشاء لایزال الهی است

    2- از آموزه های دینی که در قالب وحی الهی ( قرآن کریم) برای مسلمانان آمده است به صورت عملی به کارمی گیرند

    3-مجری دستورات و سیره وسنت رسول گرامی اسلام و ا ئمه معصومین که پیام آور و توصی کننده عمل به کا مل ترین دین آسمانی ا ند بهره می گیرند

    4- تحت رهبری های حکیما نه ولایت فقیه قرار داشته وبا اطاعت محض انجام وظیفه میکنند

    5- سیره ومنش عملی آنها بر ا سا س اخلاص ،ایثار ،از خودگذشتگی وتنها عمل به تکلیف شرعی وملی استوار است

    امروزه علما و ا نديشمندان حوزه سياست بر خلاف د هه هاي گذشته قدرت وبرتري كشور ها را درتسخير دريا ها با كشتي هاي بخاري، سلاح وتجهيزات هسته اي وا تمی و توان قشون کشی به دیگر کشورها نمي دا نند . بلکه در حال حاضر، نشان قدرت و برتري وتفوق كشورها را در وجود وفاق وهمبستگي ملي وتجا نس فرهنگي از خرده فرهنگ ها واقوام ونژادهای متنوع ومتکثردرون حاکمیت ميدا نند. آنچه كشور چين را با بيش از يك ميليارد جمعيت حفظ نموده است . تنها داشنن سلاح ا تمی وتجهيزات مدرن نظامي نيست. اگر اين فاكتور را دليل اصلي بدا نيم اتحاد جما هیر شوروي با آنكه قدرت برتر نظامي دردوران جنگ سرد بوده است به راحتي از هم پا شيده شد، در جواب اين چرايي بايد به دنبال يك قدرت فوق اتمي وبسيار وبسيار مدرن وسهمگين ونهفته در درون ملت ها باشيم وآ ن چيزي نيست جز وحدت ملي در تجا نس فرهنگي( با وجود داشتن خرده فرهنگ ها وفرهنگ هاي بومي ) در این ميان وبا این تفاسیر با توجه به اینکه در حال حاضر فرهنگ بسیجی بهترين وبرترين نيروي وحدت زا وپديد آورنده اقتدار ملی وعا مل ایجاد همبستگي و همگرایی درونی در جامعه اسلامی می باشد بسط وگسترش این ا ندیشه واستمرار این حرکت تنها در سایه توجه ویژه وعنایت جدی در توسعه آن در تمام اضلاع و زوايا امکان پذیرمي باشد .

    این نکته بسیا مهم وحا ئزا همیت را باید مد نظر قرارداد که حوزه كاركرد فرهنگ بسيج در ا بعاد معنوي است ( فرا تر از ا بعاد مادي صرف ) واين فرهنگ منشعب از فرهنگ توحيدي است چون ذات فرهنگ توحيدي ايجاد وحدت و يگا نگي در ارزش هاست واین فرهنگ از ذات حق باريتعالي نشا ت مي گيرد . پس ا بدي است به همين خا طر تا زما ني كه فرهنگ بسيجي در راستا و موازات فرهنگ توحيدي باشد از قدرت ما نايي وبا لندگي بسيار وسيع در تمامی حوزه های مادی ومعنوی برخورداراست

    فرهنگ هايي كه تنها در قالب وا بعاد مادي مي گنجند از پويايي و حركت لازم بر خوردار نبوده وايستا می باشند و هر گاه فرهنگ وتمد ني ايستا بوده وداراي حركتی صعودی ورو به جلو نباشد هما نند با تلاقي مي ما ند که به مرور زمان دچار جمودي وخشك شدن شده وپس از چند سال از صحنه تاريخ محو ونا بودخواهد شد . در این راستا ست که بسيج را يك حركت فرهنگي مي نامند حركت به معناي زايش وپويايي وديناميك است که درنقطه مقا بل آن سکون ركود و ايستايي قرار دارد 0 به همين خاطر ، فرهنگ بسيجي، فرهنگي زايشي است وبسیاری از فرهنگ های دیگر من جمله :ا یثار، شهادت ، اخلاص، تواضع ، فرهنگ پايداري و...ازآن بر می خیزد

    درحال حا ضرباعنایت به حاکمیت تفکر و فرهنگ بسیجی در ا بعاد کلان کشور چون گذشته شا هد نمایان و عملی شدن گوشه ای از ا قتدار ملی در فضای ارتباط و تعا مل با جهان خارج به خصوص در زمینه بحث ا نرژی هسته ای وزیاده خوا هی های جهان غرب هستیم. عقب نشینی غرب در موضوع هسته ای نشا نه ای آشکاراز نماد وجلوه فرهنگ بسیجی در جهان پر آشوب سیاست وقدرت می باشد همانگونه که فرهنگ بسیجی وعاملان به این فرهنگ در صحنه های مختلف جلوه هایی از این فرهنگ را در مبارزه بی امان با استکبار و اسلام ستیزان غربی به منصه ظهور رسا ند ند امروز با کوتاه نیامدن در برا برا فزون خواهی های غرب و در پیش گرفتن عزت وحکمت و اقتدار که نشات گرفته از فرهنگ ناب بسیجی است . با ایجاد صفی همچون بنیانی مرصوص به تسخیر خاکریزهای پوشالی و خیالی غرب پرداخته ا ند .

    با ملاحظه وعنایت ویژه به مطالب مطروحه ودر نظر گرفتن تمام واقعیت های موجود می توا نیم در کمال صراحت بگوئیم فرهنگ بسیجی یعنی فرهنگ سراسر عشق ، زیبایی ، اخلاص ،تواضع ،ایثار ، وطن دوستی ، دیگر خواهی به جای خودخوا هی ، فنا ی فی الله شدن ، خدمتگزاری و... حال با این نگرش هوشمندانه است که امروزبا صراحت هر چه تما متر و طمینان کاملتر در رابطه با عملکرد وفعالیتهای این نهاد مقدس ما می توانیم بگوئیم :

    "وما رایت الا جمیلا"

    منبع: وب سایت پژوهه دین

     
    نام :
    نام خانوادگی :
    ایمیل :
     
    متن :
    متوسط امتیاز :
    %0
    تعداد آراء :
    0
    امتیاز شما :