پايگاه اطلاع رساني فرهنگ و ارتباطات ديني
ArticleID PicAddress Subject Date
{ArticleID}
{Header}
{Subject}

{Comment}

 {StringDate}
 
 
 
 
  • سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران  
  • 1391-09-14 13:33:47  
  • تعداد بازدید : 634   
  • ارسال به دوستان
  •  
  •  
  • سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران

    سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران مؤسسه اي آموزشي ، پژوهشي ، علمي و خدماتي است كه اساسنامه آن به تصويب مجلس شوراي اسلامي رسيده است و رياست عاليه آن با رئيس جمهوري است .

    شكل گيري رسمي كتابخانه ملي به سال 1316 بازمي گردد. در سال 1358 مركز خدمات كتابداري ، و در سال 1378 سازمان مدارك فرهنگي انقلاب اسلامي در كتابخانه ملي ادغام شدند و سرانجام در سال 1381 با تصويب شوراي عالي اداري ، كتابخانه ملي و سازمان اسناد ملي با هم ادغام شدند و سازمان فعلي شكل گرفت . اكنون اين سازمان در دو ساختمان مستقل «كتابخانه ملي ايران » و «گنجينه اسناد ملي ايران » فعاليت دارد.

    تـاريخچـه کتابخانه ملی

    تـاريخچـه تشكيـل مجمـوعـه كتابخانه بـه آغـاز دهـه 1240 ش. بـاز مي گردد. در 1268 ق./1231ش.، مدرسه دارالفنون در تهـران كار خود را آغاز كرد، و 12 سال بعد ( 1280ق./1243ش.) كتابخانه كوچكي در آن مدرسه تأسيس شد و تقدير چنين بود كه اين مجموعه كوچك در مدرسه اي كه به سبك اروپايي، ساخته شده بود، هسته اوليه مجموعه كتابخانه ملّي ايـران شـود كـه 73 سـال بعـد، در سوم شهريور 1316ش. رسماً، در تهران، گشايش يافت؛ و يكي از مظاهر تجدد در اين كشور به شمار مي رفت.

    در عهد مظفرالدين شاه كه آشنايي ايرانيان با تمدن غرب بيشتر شد، در 1315ق./ 1276ش.، به منظور اشاعه فرهنگ و تأسيس مـدارس جـديـد، انجمـن معـارف تهران تشكيل شد. انجمن يك سال بعد، در 17 جمادي الثاني 1316/1277 ش. « كتابخانه ملي معارف » را با مجموعه اي كه با كوشش فراوان گردآوري كرده بود، در جنب مدرسه دارالفنون، در محل انجمن، تأسيس كرد. نكته مهم اينكه واژه « ملّي » كه در نـام ايـن كتابخانه بـه كـار رفتـه، بـه هيچ وجه به معناي « مليتي » و « ملي گرايانه » نبـود، بلكـه بيـانگـر آن بـود كـه اين كتابخانه هيچ گونه وابستگي به دولت ندارد و مؤسسه اي است غير انتفاعي و مردمي از اين رو، بي جا نيست اگر آن را نخستيـن كتابخانه عمـومي ايران بدانيم كه در تهران تأسيس شد؛ كما اينكه تا چند دهه بعد كتابخانه ملي تبريز،كتابخانه ملي فارس، كتابخانه ملي كرمان، و كتابخانه ملي رشت نيز، كه جملگي كتابخانه عمومي بودند، در ايران تأسيس شدند. والا در هركشوري فقط يك كتابخانه ملّي مي تواند وجود داشته باشد. از اين رو، صحيح نيست « كتابخانه ملي معارف» را سلف كتابخانه ملـي ايـران بدانيم.

    در 1324ق./1284ش.، در زمان وزارت علاء الملك، كتابخانه ملي معارف به مدرسه دارالفنون منتقل و با كتابخانه آن مدرسه ادغـام شد. در 1338ق./1298ش.، در زمـان وزارت معارف حكيم الملك، نـام « كتـابخـانـه معـارف » را بـر ايـن كتابخانه نهادند و بالاخره در 1353ق./1313ش.، در دوره وزارت معـارف علي اصغر حكمت، بـه نـام « كتابخانه عمومي معارف » خـوانـده شـد. بنـا بـر نـظام نـامـه كتابخانه عمومي معـارف ( مصوب 9 دي 1313 ش. ) كتابخانه « از دواير اداره انطباعات بـوده « و حدود 5000 جلد كتاب و به طور متوسط 31 نفر مراجعه كننده در هر روز داشته است.

    بـخش « وظايف » نيـز فقـط بـه شـرح وظايف كاركنان كتابخانه اختصـاص دارد و هيـچ اشاره اي به وظايف كتابخانه نمي كنند. اما در نظامنامه اداره انطباعات ( سازمان مادر كتابخانه معارف ) در بخش دايره كتابخانه ملّي، وظايف كتابخانه عبارت بودند از:

    الف) تنظيم و مواظبت كتب موجود در كتابخانه و تدوين و طبع فهرست هاي لازم براي كتب.

    ب ) جمع آوري كتب منطبعه و جرايد و مجلات داخله و خارجه كه به كتابخانه مي رسد.

    ج ) انتخاب و تعيين كتب خطي و چاپي كه همه ساله بايد براي تكميل كتابخانه خريداري شود.

    اينهـا بيشتـر وظايف كلي يك كتابخانه عمومي است. رياست كتابخانه معارف در اين زمان بر عهده جهانگير شمس -آوري بـوده كـه بـه تازگي از آمريكا به ايران برگشته و با كتابخانه هاي جديد آشنا بود. رويداد مهم ديگر، در 1313ش.، برگزاري كنگره و جشن هزاره فردوسي در تهران بود، شايد براي نخستين بار بود كه گروه چشمگيري از ايران شناسان و خاورشناسان سراسر جهـان در ايران گرد مي آمدند. در مدرسه دارالفنون تالاري به نام فردوسي نام گذاري شد و آثار خـاورشنـاسـان و ايـرانشنـاسـان ميهمـان و كتـاب هـايـي كـه به كنگره اهدا كرده بودند ، در آنجا گردآوري شد. پس از برگزاري كنگره، اين كتاب ها نيز به مجموعه كتابخانه عمومي معارف اضافه شد.

    نخستين ساختمان كتابخانه ملّي

    در اواخـر 1313ش. مهدي بياني كـه به رياست كتابخانه عمومي معارف منصوب شـده بـود، در تـلاش و مكاتبات خـود بـراي رفـع مشكل جا و فضاي كتابخانه عمومي معارف، از فرصت استفاده كرد و تأسيس « كتابخانه ملّي ايران » را بـه علي اصغر حكمت، وزيـر معـارف، پيشنهاد كرد كه مورد قبول قرار گرفت و با اقبال روبـه رو شـد. در هميـن زمان موزه ايران باستان، در بخش غربي ميدان مشق ( نبش خيابان امام خميني و سي تير كنوني ) در دست ساخت و ساز بـود و در قسمت شمالي ساختمان موزه ايران باستان قطعه زميني باير بود به مساحت حدود 3500 متر مربع. در 1315ش. علي اصغر حكمت از رضا شاه اجازه خـواسـت كـه در اين زمين كتابخانه اي تخصصي براي موزه ايران باستان ساخته شود و به نام ابوالقاسم فردوسي، كتابخانه فردوسي نام گذاري شود.

    با درخواست حكمت موافقت شد از آندره گدار، باستان شناس و معمار فرانسوي، كـه نقشـه موزه ايران باستان را تهيه كرده بود خواسته شد تا نقشه اي براي كتابخانه ارائـه دهد تا سبك دو ساختمان بسيار به هم شبيه شـود. كـار ساختمان در 1316 بـه اتمـام رسيـد و در مكـاتبـات نيـز بـا نـام كتـابخـانـه فردوسي از آن اسم رفته است. در 1316 دستور داده شد كه ساختمان به مهدي بياني تحويل شود.

    در خرداد 1316، رضا شاه دستـور داد كتاب هاي مكرر چاپي و خطي كتابخانه سلطنتي نيز به كتابخانه عمومي معارف تحويل داده شود. مجموعاً 13،712 نسخـه چاپي و خطي – در چند نوبـت – بـه بياني تحويل داده شد. همچنين كتابخانه خصـوصـي عزيرخان ندائي ( عزيز خان خواجه ) كه اموال خود را وقف كرده و پادشاه وقت را متولي قـرار داده بـود، به كتابخانه معارف منتقل شد. مجمـوعـه ديگـري كـه در زمـان افتتـاح بـه كتـابخـانـه ملـي منتقـل شد، حدود 5000 جلد كتاب به زبان هاي روسي، فـرانسـوي، و آلماني متعلق به كتابخانه بانك استقراضي روسيه بود. اين بانك در 1268 ق. ، در رقابت با بانك شاهنشاهي ( متعلق به بريتانيا ) در ايران با اجاره ناصرالدين شاه تأسيس شد. پس از انقـلاب اُكتبـر 1917 و روي كـار آمـدن حكومت شـوروي در روسيه، در 1299ش. به موجب قرارداد ايران و شـوروي قـروض دولت ايـران كه متجاوز از چهل ميليون منات بود بخشيده شد. دارايي بانك نيز به دولت ايران واگذار شد و كتاب هاي بانك در اختيار كتابخانه ملّي قرار گرفت. بـا كوشش و همت مهـدي بيـانـي مجموعه كتابخانه عمومي معـارف ( همراه با كتاب هاي اهدايي كتابخانه سلطنتي و مجموعه عزيزخان خواجه و مجموعه بانك استقراضي و تعدادي مجمـوعـه هاي خصوصي ) كه روي هم 000/30 نسخه خطـي و چـاپـي مـي رسيـد بـه ساختمان جديد- جنب مـوزه ايـران باستان- منتقـل و با نام « كتابخانه ملي ايران » در سوم شهريور 1316 برابر 1356ق. افتتاح شد. حبيب يغمايي ماده تاريخ افتتاح كتابخانه ملي ايران را اين چنين سروده است:

    زفردوسـي آمـوز تاريخ آن     مياساي زآموختن يك زمان

    از اين رو مي توان گفت تاريخ وسرآغاز مجموعه كتابخانه ملّي به 1280ق. برمي گردد، اما تاريخ كتابخانه ملّي ايران از 1316ش. آغـاز مي شود. چنين امـري در بسيـاري از كتابخانه هاي ملّي جهـان اتفـاق افتـاده است، به عنوان مثال تاريخ مجمـوعـه كتـابخـانـه ملّـي فرانسه بـه كتابخانه كوچك 917 جلدي شارل پنجم بر مي گردد ( در 1368م. )، در حالي كه تاريخ كتابخانه ملّي فرانسه، از سال 1789، بعد از پيروزي انقلاب كبير فرانسه آغاز مي شود. مسـاحـت زيـر بنـاي نخستيـن سـاختمـان كتابخانه ملّـي ايران 550 متر در دوطبقـه اسـت. طبقه اول مشتمل بود بر تالار نمايش، تـالار فـردوسـي ، بخش نشـريـات و خدمات فني؛ و طبقـه دوم بـه تالار مـطالعـه ( براي حدود 60 نفر ) و مخازن كتاب ها اختصاص داشت. مخازن كتابخانه كلاً براي 40000 جلد كتاب طـراحي و ساخته شـده بـود، از اسناد و مدارك چنين بر مي آيد كـه علي رغم افتتـاح كتابخانه ملّي ايـران در تاريخ سـوم شهريور 1316، ساختمان كتابخانه به طور كامل ساخته و آماده نشده بود و بعضي از قسمت هاي آن در سال هاي بعد – لااقل تا 1320 ش. – كـامـل شده اند. از ايـن رو، در روزنـامـه اطلاعات مـورخ 18/3/1318ش. خبـر « افتتـاح كتابخانه ملي ايـران » ايـن چنين درج شـده اسـت: « عمـارت جـديـد كتابخانه ملي كه در شمال عمارت موزه ايران باستان در خيابان رفائيل ساختمان شده است از هر حيث آماده شد، و از روز دوم تير ماه افتتاح و تالار مطالعه كتابخانه همه روزه به استثناي ايام تعطيل از ساعت هفت صبح تـا يكساعت بعـد از ظهر براي استفاده مراجعه كنندگان داير خواهد بود».

    ادغـام سازمان اسناد ملي كشور با كتابخانه ملّي ايـران

    در 29/8/1378 سازمان مدارك فرهنگي انقلاب اسلامي، وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، در كتابخانه ملّي ادغام شد و عملاً تعداد ساختمان هاي كتابخانه ملّي به هشت ساختمان افزايش يافت. اتفاق مهم ديگري كه در دهه 1380 در كتابخانه ملّي روي داد، ادغـام سازمان اسناد ملي كشور با كتابخانه ملّي ايـران و تأسيس « سازمان اسناد و كتابخانه ملّي جمهوري اسلامي » بـود. شـوراي عالي اداري در نـودوپنجمين جلسـه مـورخ 2/6/1381 ، بـه پيشنهـاد سازمان مديريت و برنامه ريزي كشـور « و بـه منظـور ساماندهي مديريت اسنادي و ايجاد هماهنگي بـراي نگهـداري آثـار و اسناد مكتوب ( چاپي و خطي ) و غير مكتوب و اوراق، مراسلات، دفاتر، و ساير اسناد ملّي در دستگاه هاي اجرايي و نظاير آن، و همچنين تسهيل در نگهداري و دسترسي به اسناد و صرفه جويي در هزينه هاي مربوط و جلوگيري از انجام وظايف تكراري» كتابخانه ملّي اين ادغام را تصويب كرد. در بنـد ج مـاده 2 ايـن تصويب نامه كـه بـه امضاي معاون وقت رئيس جمهور و دبير شوراي عالي اداري رسيده، آمده اسـت كـه « وظايف و مأموريت هاي تخصصي سـازمـان اسنـاد ملّـي ايـران و همچنيـن كتابخانه ملّي در قالب دو معاونت مستقـل، تحت عنـوان كتابخانه ملّي و اسناد ملّي با برنامه مستقل در قوانين بودجه سنواتي فعاليت خواهند نمود». بار ديگر در مـاده 3 تصويب نامه بـر ايـن استقلال مهر تأييد زده شـده است. « سازمان اسناد و كتابخانه ملّي جمهوري اسلامي ايران بـراسـاس قـانـون اساسنامه كتابخانه ملّي جمهـوري اسلامي ، مصوب 2/8/1369 مجلس شوراي اسلامي، اداره مي شود و قـانـون تأسيس سازمان اسنـاد ملّي ايـران مصـوب 7/2/1349 در كليـه موارد به استثناي مواردي كه با اساسنامه فوق الذكر مغايرت دارد، لازم الاجرا مي باشد». تصويب نامه بر « ادغام وظايف، مأموريت ها و واحدهاي پژوهشي سازمان هاي تجميع شده [ سازمان اسناد و كتابخانه ملّي ] در يك سازماندهي و واحدهاي مربوط « تأكيد مي كند و از سازمان جديد التأسيس مي خواهد كـه « ... تشكيلات خود را حداكثر ظرف مدت سه ماه تهيه و به تأييد سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور » برساند [ بند هاي الف، ب، ج، د ماده يك تصويب نامه ] و مجدداً در تبصره ماده 6 بر مهلت سه ماهه تأكيد مي كند. در مـاده 4 تصويب نامه، سازمان مديريت و برنامه ريزي كشـور، « وظايف مربوط بـه ساماندهي بايگاني هاي دستگاه هاي اجـرايـي و تنظيم روش هاي نگهـداري و بايگاني از طـريـق سـازمـان مديريت و برنامه ريزي كشـور » را بـراي خود محفـوظ نگـه مي دارد و عمـلاً، و بدرستي، كار گردآوري، بررسي، امحـاء و بالاخره نگهداري اسنادي كه به دلايل ملّي ارزش آرشيـوي دارنـد را به معاونت اسناد ملّي « سازمان اسناد و كتابخانه ملّي ايران » واگذار مي كند. همچنين در ماده 5 تصويب نامه از سازمان جديد التأسيس مي خواهد كه « به منظور استاندارد سازي و استفاده از اسناد، حداكثر ظرف مدت 6 مـاه استانداردهاي مربوط بـه فهرستنويسي، نمايه سازي، و زمينـه ايجاد شبكه را تدوين و به واحدها و مؤسسات اسنادي كشور ابلاغ نمايد. و بالاخره در مـاده 7 تصويب نامه آمـده اسـت كـه سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور موظف است اعتبارات لازم را تأمين كند تـا سازمان اسناد و كتابخانه ملّي « امكان فهرستنويسي، نمايه سازي، اسكن اسناد ملي و شبكه سازي آنها » را به وجود آورد. برابر نمـودار تشكيلاتي مصـوب دي 1381 ، رياست سازمان اسنـاد و كتابخانه ملّي جمهـوري اسلامي ايران به انتخاب هيئت امنـاي سازمان انتخـاب و بـا حكم رياست جمهوري منصوب مي گردد. هيئت مميزه و شوراي اسناد ملي دو بازوي مشـورتـي و كمكي رياست سازمان هستنـد و زيـر نظـر او سه معاونت كتابخانه ملّي، معاونت اسناد، و معاونت پشتيباني؛ و چهـار مديريت پژوهش و آموزش، حـوزه رياست و روابـط عمومي و بين المللي، حراست، گزينش، و مديريت تـوسعـه فناوري اطلاعات انجام وظيفه مي كنند. در نمـودار تشكيلاتي پنـج مديريت كل به طور مستقيم زير نظر معاونت كتابخانه ملّـي انجـام وظيفـه مي كنند. اين مديريت هاي كـل عبـارتنـد از : مديريت پـردازش، كـه وظيفـه مجمـوعـه سـازي و سازماندهي منابع زير نظر آن است؛ مديريت توليد منابع ديجيتال؛ مديريت كتاب هاي خطي و نادر،كه وظيفه گردآوري، سازماندهي، و به خصوص حفظ و نگهداري كتاب هاي خطي، چاپ سنگي، و نادر با آن است. مديريت اطلاع رساني همگاني، كه به مراجعه كنندگان كتابخانه در يافتن منابع و استفاده از آنها (سيستم هاي دستي و ماشيني ) كمك مي كند؛ و بـالاخـره مديريت مرجع و اطلاع رساني تخصصي، كـه بخش هاي مختلف منابع تخصصي ( علوم انساني و اجتماعي، هنـر، و فنـاوري )، بخش ايران شناسي و اسلام شناسي، منابع غير كتابي و پيايندها زير مجموعه آن را تشكيل مي دهند. معـاونـت پشتيبـانـي ( شـامـل مديريت هاي مالي، اداري، و طـرح و برنامه و بودجه ) در كنـار دو معـاونـت كتابخانه ملّي و اسنـاد ملّي مي كوشد تا شـرايـط را بـه گونه اي فراهم و آمـاده سازد كـه آنها بتوانند وظايف و رسالت هاي خود را انجام دهند و به اهداف خود دست يابند.

    ساختمان جديد كتابخانه ملّي

    اين ساختمان بـه گونه اي طراحي و ساخته شده كـه عـلاوه بـر مديريت، واحدهاي پشتيباني، و پاركينگ، هشت مـركـز مهم و تخصصـي كتابداري و مجمـوعـه هـاي كتاب هاي مرجع و غيـر مرجع چاپي، نسخـه هـاي خطـي و كتاب هاي نادر، منابع غيركتابي را در خود جا بدهد و قابليت آن را داشته باشدكه بتواند با تغييراتي كه در حوزه فناوري – به خصوص فناوري اطلاعات- روي مي دهد هماهنگ شود. همچنين ساختمان جديد ايـن امـكان را فراهم مي آورد كه مراكز تخصصي كتابداري بتوانند با هم در ارتباط مستقيم و تعاملي باشند. مجمـوعـه اصلـي كتابخانه ملـي در مخزن هاي بسته و در زير زمين نگاهداري مي شود ولي مجموعه ها و منـابـع مرجع ( عمومي و تخصصي ) در سالن هاي قرائت و به صورت نظام قفسه باز در دسترس مراجعه كنندگان هستند. بـخش نسخـه هـاي خطـي و كتاب هاي نادر از امكانات و تجهيزات ويژه اي ـ به منظور حفظ و نگهداري اين ميراث فـرهنگـي كشـور ـ برخوردار است. با استفاده از تجهيزات مدرن امكان انتقال كتاب از مخازن به بخش هاي امانت امكان پذير است. اين ساختمان گنجايش حداكثر هفت ميليون نسخه را دارد.

    منبع: به نقل از دايرﺓ المعارف كتابداري و اطلاع رساني.

    اهداف و وظایف کتابخانه ملی ايران

    گردآوري، حفاظت، سازماندهي و اشاعه اطلاعات مربوط به آثار مكتوب (چاپي و خطي) و غير مكتوب در ايران و يا متعلق به ايرانيان خارج از كشور.

    گردآوري، حفاظت، سازماندهي و اشاعه اطلاعات مربوط به آثار مكتوب (چاپي و خطي) و غير مكتوب در زمينه ايران شناسي و اسلام شناسي، خصوصاً انقلاب اسلامي به رهبري امام خميني(ره).

    گردآوري، حفاظت، سازماندهي و اشاعه اطلاعات مربوط به آثار مكتوب (چاپي و خطي) و غير مكتوب معتبرعلمي، فرهنگي و فني از كشورهاي ديگر.

    پژوهش و برنامه ريزي علمي كتابداري و اطلاع رساني.

    شركت در تحقيقات و فعاليت هاي بين المللي ذيربط.

    اتخاذ تدابير و اخذ تصميمات لازم براي صحت، سهولت و سرعت امر تحقيق و مطالعه در همه زمينه ها به منظور اعتلاي فرهنگ ملي و انجام تحقيقات مربوطه.

    انجام مشاوره، نظارت، هدايت و ارائه خدمات فني و برنامه ريزي و سازماندهي كتابخانه هاي كشور.

    ارائه روشهاي مطلوب به منظور هماهنگ كردن خدمات و فعاليت هاي كتابخانه هاي ملي، عمومي و تخصصي جهت تسهيل مبادله اطلاعات.

    در قانون تأسيس اسناد ملي ايران نيز كه در سال 1349 به تصويب رسيده است، اهداف ذيل را براي تأسيس آن بر مي شمارد:

    « به منظور جمع آوري و حفظ اسناد ملي ايران در سازمان واحد و فراهم آوردن شرايط و امكانات مناسب براي دسترسي عموم به اين اسناد و همچنين صرفه جويي در هزينه هاي اداري و استخدامي از طريق تمركز پرونده هاي راكد وزارتخانه ها و مؤسسات دولتي و وابسته به دولت و امحاء اوراق زائد سازماني به نام سازمان اسناد ملي ايران وابسته به سازمان امور اداري و استخدامي كشور تأسيس مي گردد».

    مأخذ: سازمان اسناد و كتابخانه جمهوري اسلامي ايران. قانون اساسنامه سازمان اسناد و كتابخانه جمهوري اسلامي ايران. تهران: سازمان اسناد و كتابخانه جمهوري اسلامي ايران، [1386].

    فعاليت هاي كتابخانه ملي ايران

    فعاليت هايي را كه در ساختمان كتابخانه ملي ايران انجام مي شود مي توان در موارد ذيل خلاصه كرد:

    1- فراهم آوری منابع

    2- پردازش و سازماندهي

    3- اطلاع رساني

    4- فعاليت هاي پژوهشي

    1- فراهم آوری منابع

    نوع آثار

    كتابخانه ملّي بـراسـاس وظيفـه قانوني خـود، جمـع آوري آثـاري با ويژگي هاي زير را در دستور كار خود دارد:

    كليه آثار منتشره در داخل ايران

    آثـار منتشـره شـده راجـع بـه ايـران، زبـان فـارسـي و پژوهش هاي اسـلام شناسي ( بـه ويژه شيعه شناسي ) به زبان هاي مختلف در ساير كشورها.

    آثار ايرانيان خارج از كشور

    آثـار مهـم و مـرجـع در حـوزه هـاي مختلـف علمي و ادبي و متون كلاسيك، به ويژه به زبان هاي انگليسي و عربي .

    شيوه هاي فراهم آوري

    واسپاري: تمـامي مؤسسات انتشاراتي، نشريات ادواري و توليدكنندگان منابع ديداري و شنيداري، بر طبق قـانـون مـوظـف بـ ه ارسـال دو نسخـه از محصـولات خـود بـه كتابخانه ملّي هستند. برخي از اقلامي كه شامل اين قانون مي شود، عبارتند از : كتاب، نشريه، بروشور، كاتالوگ، لوح فشرده (CD)، پوستر، نقشه، نوار كاست، نوار ويديويي، اسلايد و نظاير آن.

    خريد: كتابخانه ملّـي از طريق ثبت سفارش نسبت به خريداري آثار منتشره در خارج كشور اقدام مي كند.

    همچنين دو كميته به نام هاي كميته خريد نسخه هاي خطي و كميته خريد منابع ( غير خطي ) نسبت به ارزش گذاري و خريد مجموعه هاي ارائه شده به كتابخانه اقدام مي كنند.

    اهداء: كتابخانة ملّـي از ديـر بـاز پذيراي مجموعه هاي اهـدايـي از جانب بزرگان، اهل علم، نويسندگان و ساير اقشار جامعه بوده است.

    بـرخـي از نيازهاي كتابخانه نيز از طريق مبادله با ساير كتابخانه ها و مراكز فرهنگي داخل و خارج كشور تهيه مي شود.

    2- پردازش و سازماندهي

    هدف از آن، سازماندهي منابع موجود در كتابخانه ملي به منظور دسترس پذيري و تكميل كتابشناسي ملي به منظور دسترس پذيري و تكميل كتابشناسي ملي است. اين فعاليت بر اساس استانداردهاي بين المللي سازماندهي و فهرست نويسي شامل قواعد فهرست نويسي انگلوامريكن و استاندارد فهرستنويسي ماشين خوان (مارك) انجام مي گيرد. فهرست نويسي منابع كتابي كتابخانه ملي شامل فهرست نويسي توصيفي و تحليلي است. در بخش توصيفي مشخصات ظاهري شامل عنوان، اسامي پديدآوران، مشخصات نشر، تعداد صفحات و ساير مشخصات ظاهري اثر درج مي شود و در قسمت فهرست نويسي تحليلي، سرشناسه و شناسه هاي افزوده، موضوعات و شماره هاي رده بندي (براساس رده بندي ديوئي و كنگره) درج مي شوند. همچنين براي فهرست نويسي منابع غيركتابي تلفيق فهرست نويسي و نمايه سازي انجام مي گيرد.

    عمده فعاليت هاي پردازش و سازماندهي در موارد زير خلاصه مي شود:

    فهرست نويسي منابع كتابي (چاپي) موجود در كتابخانه ملي

    فهرست نويسي پيش از انتشار (فيپا): شامل فهرست نويسي منابع كتابي كشور بر اساس نسخه پيش از انتشار آن كه از سال 1377 با تصويب قانون فيپا در كتابخانه ملي انجام مي گيرد.

    فهرست نويسي و نمايه سازي منابع غيركتابي موجود در كتابخانه ملي شامل پايان نامه، استاندارد، گزارش و طرح پژوهشي، منابع ديداري و شنيداري و مانند آنها.

    فهرست نويسي و سازماندهي پيايندها (نشريات ادواري) موجود در كتابخانه ملي.

    تكميل و تصحيح بانك كتابشناسي ملي كه آيينه نشر كشور است. به دو صورت:

    - لوح فشرده

    - پيوسته و در وبگاه سازمان

    تكميل و تصحيح بانك مستندات شامل سرعنوان هاي موضوعي، مستند مشاهير و اسامي مؤلفان فارسي و لاتين، مستند تنالگان ها و سازمان ها به دو صورت:

    - لوح فشرده

    - پيوسته و در وبگاه سازمان

    تدوين منابع مرجع فهرست نويسي شامل دستنامه هاي فهرست نويسي، گسترش هاي رده بندي و مانند آنها.

    4- اطلاع رساني

    كتابخانه ملّي علاوه بر خدماتي كـه بـه صورت حضوري به اعضاء و مراجعان (عضويت، تالارهاي مطالعه، خدمات مرجع) ارائه مي كند، به روش هاي زير هم خدمات اطلاع رساني را عرضه مي كند:

    ارائه اطلاعات به صورت پيوسته:

    سايت سازمان اسنـاد و كتابخانه ملّي در برگيرنده بانك هاي اطلاعاتي نظير: كتابشناسي ملّي، نمايه ملّي و متن كامل مقالات فصلنامه كتاب است.

    ارائه اطلاعات به صورت ناپيوسته:

    بانك هاي اطلاعاتي كتابشناسي و نمـايـه ملّـي روي لـوح فشـرده نيز عرضه شده و در اختيار محققان، كتابخانه ها و مراكز اطلاع رساني قرار دارد.

    ارائه اطلاعات به صورت تلفني:

    كتابداران مشاور و مرجع كتابخانه آمـاده پاسخگويي بـه سؤالات و نيازهاي اطلاعات محققـاني هستند كـه از طريق تلفن سؤالات خود را مطرح مي كنند.

    5- فعاليت هاي پژوهشي

    تدوين استانداردها

    كتابخانه ملّـي در جـايگـاه كتابخانه مـادر و مطابق بـا قانون اساسنامه خود، وظيفه گردآوري و تدوين استانداردها و دستور العمل هاي رايج در حوزه كتابداري و اطلاع رساني را بر عهده دارد كه برخي از آنها به شرح زير است:

    * سر عنوان هاي موضوعي فارسي

    ايـن اثـر در برگيرنده شكـل مستنـد موضوعات مطروحه در كتاب هاي منتشر شده در داخل ايران است. تاكنون سه ويرايش از آن به چاپ رسيده است.

    * فهرست مستند اسامي مشاهير و مؤلفان

    نـام صحيـح و تـاريـخ تولد يـا فوت افراد سرشناس، نويسندگان و مترجماني كه كتابي از ايشان يا راجع به ايشان در ايـران منتشـر شـده بـاشـد را مي توان در ايـن اثر يافت. به عبارت ديگر اين اثر مانند سر عنوان هاي موضوعي فارسي و داراي پشتوانه انتشاراتي است.

    * سر عنوان هاي موضوعي پزشكي

    بـه علـت تنـوع و گستردگي موضوعات در علـم پزشكي، سر عنوان هاي اين حوزه به صورت مبني جداگانه در دو جلد از جانب كتابخانه ملّي ايران تدوين و منتشر شده است.


    گسترش هاي رده بندي

    از آنجـا كـه رده بندي هاي مـوجـود در سطح جهان در موضوعات مختص ايران و اسلام، جوابگو نيست، كتابخانه ملّي سالهاست كه به تدوين گسترش هاي مختلفي از رده بندي هاي ديويي و كنگره مي پردازد.

    گسترش هاي ديويي

    تاكنون گسترش رده بندي ديويي براي تاريخ ايران، ادبيات ايران، زبان هاي ايران، جغرافياي ايران و اسلام تدوين و منتشر شده است.

    گسترش هاي كنگره

    عـلاوه بـر تاريخ، ادبيات و جغرافياي ايران و اسلام با رده هاي فلسفه اسلامي ( BBR ) ، سازمان هاي آموزشي در ايـران ( LGR ) ، ادبيـات فرانسه ( PQ ) ، ادبيـات عربي ( PJA ) و ادبيات روسي ( PG ) نيز مطابق با استانداردهاي كتابخانه كنگره، گسترش يافته است.

    نشانه مؤلف فارسي براي رده بندي هاي ديويي و كنگره .

    تدوين و انتشار مارك ايران .

    استانداردهاي كتابخانه هاي آموزشگاهي، دانشگاهي، تخصصـي، نابينـايـان و زنـدان ؛ از جمله استانداردهايي است كه تاكنون به چاپ رسيده است.

    تدوين كتابشناسي ها و فهرست ها

    برخي از اين منابع عبارتند از : كتابشناسي آذربـايجـان، كتابشناسي تاريخ ايـران، كتابشناسي اطلاعات و ارتباطات، كتابشناسي آداب و رسوم اصفهان، فهرست نسخه هاي خطي پزشكي، فهرست كتب درسي چاپ سنگي، فهرست توصيفي سفرنامه هاي آلماني ،انگليسي، روسي و فرانسوي و فهرست نسخه هاي خطي كتابخانه ملّي كه تا به حال 23 جلد از آن منتشر شده است.

    راهنماي روزنامه ها و مجله هاي ايران

    ايـن راهنمـا كـه هـر سـال منتشـر مي شود، فهـرسـت الفبـايـي همـراه بـا مشخصـات كـامل از روزنامه ها و نشريات ادواري است كه در ايران منتشر شده و به كتابخانه ملّي رسيده است.

    دايره المعارف كتابداري و اطلاع رساني

    اين اثر كه در زبان فارسي اولين و تنها نمونه به شمار مي رود، در دو جلد و در طي بيش از ده سال، به دست ده ها نويسنده و پژوهشگر در حوزه هاي مختلف علم كتابداري، اطلاع رساني و نسخه شناسي نوشته شده است. جلد اول آن از حرف آتا ژ در سال 1381 و جلد دوم آن از حرف س تا ي در سال 1385 منتشر شده است.

    احياي نشريات قديمي

    از ابتـداي دهـه 1370، كتابخانه ملّي اقدام به تجديد چاپ پاره اي از نشريات قديمي و ناياب مربوط به دوره قاجار نمود كه تاكنون عناوين زير از اين مجموعه روانه بازار شده است:

    1.  ثریا

    2.  چهره نما

    3.  حبل المتین

    4.  پرورش

    5.  حکمت

    6.  شمس الحدید

    7.  مفتاح الظفر

    8.  ادب (مشهد/ تهران/ تبریز)

    9.  اطلاع

    10.  ناصری

    11.  معارف

    12.  فلاحت مظفری

    13.  فرهنگ اصفهان

    14.  مظفری

    15.  حفظ الصحه

    16.  وطن

    17.  ندای وطن

    18.  عدالت

    19.  کمال (ایران/ مصر)

    20.  خلاصۀ الحوادث

    21.  صبح صادق

    22.  شاهنشاهی

    23.  مجموعه اخلاق

    24.  ایران نو

    25.  نخستینه های مطبوعات دورة قاجار

    26.  روزنامۀ وقایع اتفاقیه

    27.  روزنامۀ دولت علیۀ ایران

    28.  روزنامۀ دولتی

    29.  روزنامۀ ایران

    30.   روزنامة ایران سلطانی 

    31.  روزنامۀ انجمن تبریز

    32.  2257 شماره روزنامۀ ایران در قالب لوح فشرده"

    قانون اساسنامه كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران

    مصوبه شوراي عالي اداري «ايجاد سازمان اسناد و كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران»

    ماده (1): تعريف كتابخانه ملي

    كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران كه در اين اساسنامه كتابخانه ملي ناميده مي شود مؤسسه اي است آموزشي (علمي)، تحقيقاتي و خدماتي زيرنظر مستقيم رياست جمهوري كه طبق مقررات اين اساسنامه اداره خواهد شد و محل آن تهران است.

    ماده (2): بودجه

    كتابخانه ملي مؤسسه اي است دولتي و بودجه آن در بودجه كل كشور و در رديف مستقل ذيل رديف رياست جمهوري منظور مي گردد.

    ماده (3) -اهداف

    1. گردآوري، حفاظت، سازماندهي و اشاعه اطلاعات مربوط به آثار مكتوب (چاپي و خطي) و غيرمكتوب در ايران و يا متعلق به ايرانيان خارج از كشور.

    2. گردآوري، حفاظت، سازماندهي و اشاعه اطلاعات مربوط به آثار مكتوب (چاپي و خطي) و غيرمكتوب در زمينة ايران شناسي و اسلام شناسي، خصوصاً انقلاب اسلامي به رهبري حضرت امام خميني (قدس سره الشريف).

    3. گردآوري، حفاظت، سازماندهي و اشاعه اطلاعات مربوط به آثار مكتوب و غيرمكتوب معتبر علمي، فرهنگي، فني از كشورهاي ديگر.

    4. پژوهش و برنامه ريزي علمي كتابداري و اطلاع رساني و شركت در تحقيقات و فعاليت هاي بين المللي ذيربط.

    5. اتخاذ تدابير و اخذ تصميمات لازم براي صحت، سهولت و سرعت امر تحقيق و مطالعه در همه زمينه ها به منظور اعتلاي فرهنگ ملي و انجام تحقيقات مربوطه.

    6. انجام مشاوره، نظارت، هدايت و ارائه خدمات فني و برنامه ريزي و سازماندهي كتابخانه هاي كشور.

    7. ارائة روشهاي مطلوب به منظور هماهنگ كردن خدمات و فعاليت هاي كتابخانه هاي عمومي و تخصصي جهت تسهيل مبادله اطلاعات.

    ماده (4) – اركان كتابخانه

    اركان كتابخانه ملي عبارتند از:

    1. هيأت امناء.

    2. رئيس كتابخانه ملي.

    ماده (5): اعضاي هيأت امناء كتابخانه ملي

    هيأت امناء كتابخانه ملي مركب از افراد زير خواهد بود:

    1. رياست جمهوري اسلامي ايران (رياست عاليه كتابخانه ملي).

    2. وزير فرهنگ و آموزش عالي.

    3. وزير آموزش و پرورش.

    4. وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي.

    5. دو نفر از صاحبنظران در امر كتاب، كتابداري يك نفر به پيشنهاد وزير فرهنگ و آموزش عالي و يك نفر به پيشنهاد وزير ارشاد اسلامي و تأييد رئيس هيأت امناء.

    6. رئيس كتابخانة ملي.

    تبصره (1): رياست هيأت امناء با رئيس جمهوري خواهد بود.

    تبصره (2): رئيس كتابخانه ملي با پيشنهاد رئيس و تأييد هيأت امناء براي مدت چهار سال منصوب مي شود و انتخاب مجدد وي بلامانع است.

    تبصره (3): رئيس كتابخانه ملي سمت دبيري هيأت امناء را به عهده خواهد داشت.

    ماده (6): تصميمات هيات امناء

    تصميمات هيأت امناء با اكثريت مطلق اعضاي حاضر معتبر خواهد بود.

    ماده (7) – وظايف هيأت امناء

    الف: تصويب سازمان و تشكيلات اداري كتابخانه ملي.

    ب: تهيه و تصويب آيين نامه هاي مالي، اداري، استخدامي و تشكيلاتي كتابخانه به پيشنهاد رئيس كتابخانه ملي.

    ج: تأييد بودجه كتابخانه ملي و پيشنهاد آن به مراجع ذيربط.

    د: تصويب چگونگي جلب هدايا و كمك هاي مالي اشخاص حقيقي و حقوقي.

    ﻫ : تصويب شركت نمايندگان كتابخانه ملي در جلسات و كنفرانس ها، كنگره ها، نمايشگاه ها و همكاري هاي بين المللي، بين الدولي يا منطقه اي مربوط به كتاب و كتابخانه.

    و: استماع گزارش فعاليت هاي سالانه رئيس كتابخانه ملي و اتخاذ تصميم درباره آن و تعيين خط مشي كلي كتابخانه.

    ز: تصويب آيين نامه هاي داخلي موردنياز كتابخانه ملي.

    ح: پيشنهاد هرگونه تغيير يا اصلاح مواد اساسنامه به مراجع ذيربط.

    ط: ارائة طرح ها جهت بسيج امكانات به منظور تهية آمار حفاظت كتب و اسناد و مدارك خطي و تاريخي همة كتابخانه ها (دولتي و غيردولتي) با استفاده از روش هاي علمي پيشرفته در كليه كتابخانه ها و مراكز اطلاعات كشور و جلوگيري از اتلاف و يا غارت آنان.

    ي: برنامه ريزي جهت دريافت دو نسخه از كليه آثار مكتوب و غيرمكتوب اعم از كتب، نشريات ادواری، جزوه، بروشور، گزارش هاي علمي و تحقيقاتي، تمبر و امثال اينها كه موردنياز و استفاده كتابخانه ملي باشد.

    ك: اتخاذ تدابير لازم جهت تأمين كسري موجودي كتابخانه ملي توسط كليه كتابخانه هاي دولتي و غيردولتي كشور، از طريق خريد يا دريافت هديه و يا مبادله نسخ مكرر، كپي، ميكروفيلم و يا ميكروفيش آنها.

    ل: تصويب نصب و عزل رئيس كتابخانه ملي.

    ماده (8): وظايف و اختيارات رئيس كتابخانه ملي

    وظايف و اختيارات رئيس كتابخانه ملي عبارتند از:

    الف: اداره امور كتابخانه با توجه به مصوبات هيأت امناء.

    ب: مراقبت بر حسن اجراي اساسنامه و آيين نامه ها و مصوبات هيأت امناء.

    ج: پيشنهاد آيين نامه هاي مالي و معاملاتي و اداري، استخدامي و تشكيلاتي كتابخانه به هيأت امناء.

    د: ارائة گزارش فعاليت هاي سالانة كتابخانه و همچنين گزارش ميزان نحوة پيشرفت كار به هيأت امناء.

    ﻫ : دعوت اعضاي هيأت امناء براي شركت در جلسات موضوع مادة 5 اساسنامه.

    و: پيشنهاد تشكيل جلسات فوق العاده به هيأت امناء برحسب ضرورت.

    ز: امضاء كليه قراردادها و اسناد مالي و افتتاح حساب در بانك ها و معرفي امضاهاي مجاز و اجازه پرداخت در حدود مقررات مربوطه و بودجه مصوب.

    ح: پيشنهاد بودجه سالانه كتابخانه ملي به هيأت امناء.

    ط: نمايندگي كتابخانه ملي در كليه مراجع اداري و قضايي با حق انتخاب وكيل به منظور استيفاي حقوق كتابخانه.

    ي: پيشنهاد آيين نامه هاي داخلي كتابخانه ملي به هيأت امناء جهت اتخاذ تصميم.

    ك: نصب و عزل كليه كاركنان كتابخانه ملي براساس تشكيل مصوب.

    ل: انجام ساير وظايف محوله از طرف هيأت امناء.

    قانون فوق مشتمل بر هشت ماده و سه تبصره در جلسه علني روز چهارشنبه مورخ دوم آبان ماه يكهزار و سيصد و شصت و نه مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 16/8/1369 به تأييد شوراي نگهبان رسيده است.

    الحاق يك ماده به اساسنامه كتابخانه ملي

    قانون الحاق يك ماده به عنوان ماده (9) به اساسنامه

    كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايرانماده واحده:

    ماده زير تحت عنوان ماده (9) به قانون اساسنامه كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران الحاق مي گردد

    ماده (9): اموال و دارايي هاي كتابخانه ملي

    كليه اموال منقول و ساختمان اصلي كتابخانه ملي (واقع در خيابان امام خميني) و دارايي ها و تعهدات كتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران كه در زمان تصويب اساسنامه تحت اختيار و استفاده كامل آن كتابخانه بوده است، از وزارت فرهنگ و آموزش عالي منتزع و به كتابخانه مذكور منتقل مي شود.

    تبصره: ساير ساختمان هايي كه در حال حاضر در اختيار كتابخانه ملي ايران مي باشد، با حفظ مالكيت وزارت فرهنگ و آموزش عالي تا زمان اتمام ساختمان جديد كتابخانه، به طور كامل و با تمام امكانات موجود در اختيار كتابخانه خواهد بود.

    قانون فوق مشتمل بر ماده واحده و يك تبصره در جلسه علني روز يكشنبه مورخ نوزدهم خردادماه يكهزار و سيصد و هفتاد مجلس شوراي اسلامي تصويب و در تاريخ 26/3/1370 به تأييد شوراي نگهبان رسيده است.

    قانون تأسيس سازمان اسناد ملي ايران

    مصوب 17/2/1349

    ماده اول: نام سازمان

    به منظور جمع آوري و حفظ اسناد ملي ايران در سازمان واحد و فراهم آوردن شرايط و امكانات مناسب براي دسترسي عموم به اين اسناد وهمچنين صرفه جويي در هزينه هاي اداري و استخدامي از طريق تمركز پرونده هاي راكد وزارتخانه ها و مؤسسات دولتي و وابسته به دولت و امحاء اوراق زائد، سازماني به نام سازمان اسناد ملي ايران وابسته به سازمان اموراداري واستخدامي كشور تأسيس گرديد.

    تبصره: اسناد مذكور در اين ماده شامل كلية اوراق، مراسلات، دفاتر، پرونده ها، عكس ها، نقشه ها، كليشه ها، نمودارها، فيلم ها، ميكروفيلم ها، نوارهاي ضبط ضوت و ساير اسنادي است كه در دستگاه دولت تهيه شده و يا به دستگاه دولت رسيده است و به طور مداوم و غيرمداوم در تصرف دولت بوده و از لحاظ اداري، مالي، اقتصادي، قضايي، سياسي، فرهنگي، علمي، فني و تاريخي به تشخيص سازمان اسناد ملي ايران ارزش نگهداري دائمي داشته باشند.

    ماده دوم: رياست سازمان

    سازمان اسناد ملي ايران داراي يك رئيس و يك شورا و تشكيلات لازم خواهد بود.

    ماده سوم: انتخاب رئيس سازمان

    رئيس سازمان اسناد ملي از بين مستخدمين عالي رتبه دولت كه داراي تحصيلات عالي و سابقة تحقيق و تخصص در اموراداري و تشخيص بايگاني اسناد باشند به پيشنهاد دبيركل سازمان اموراداري و استخدامي كشور و به تصويب هيأت وزيران انتخاب مي شود. رئيس سازمان اسناد ملي ايران مأمور اجراي مصوبات شورا و مسئول ادارة امور سازمان است.

    ماده چهارم : تركيب شورا

    شوراي سازمان مركب از اشخاص زير خواهد بود:

    1. وزير امورخارجه

    2. وزير فرهنگ وآموزش عالي

    3. دادستان كل كشور

    4. دبيركل سازمان اموراداري و استخدامي كشور

    5. دادستان ديوان محاسبات

    6. دو نفر از اشخاص متبحر در فرهنگ و تاريخ ايران به پيشنهاد وزير فرهنگ و آموزش عالي و تصويب هيأت وزيران كه براي مدت سه سال انتخاب مي شوند و انتخاب مجدد آنها بلامانع است. به جاي اعضاء مذكور در چهار بند اول ممكن است معاونان آنها حضور يابند. اعضاء شورا از بين خود يك نفر را به عنوان رئيس انتخاب مي كنند.

    تبصره (1): رئيس سازمان اسناد ملي به عنوان دبير شورا در جلسات شركت مي كند ولي حق رأي نخواهد داشت.

    تبصره (2): نمايندة وزارتخانه يا سازماني كه اتخاذ تصميم دربارة اوراق راكد و يا اسناد و پرونده هاي آن وزارتخانه يا سازمان در شورا مطرح است، براي تبادل نظر به جلسات شورا دعوت مي شود.

    تبصره (3): آيين نامه طرز تشكيل جلسات شورا و ترتيب انتخاب رئيس و نحوة اتخاذ تصميمات به تصويب شورا خواهد رسيد.

    ماده پنجم: وظايف شورا

    وظايف شورا به شرح زير است:

    الف: تشخيص اوراق زائد قابل امحاء و تصويب فهرست مشروح آنها كه قبلاً از طرف سازمان اسناد ملي و وزارتخانه يا مؤسسة دولتي ذيربط طبق مقررات اين قانون تهيه و تنظيم شده باشد.

    ب: تصويب آيين نامه هاي مربوط به نحوة بررسي و نقل و انتقال پرونده هاي راكد و اسناد ملي.

    ج: تصويب آيين نامه هاي مربوط به تنظيم و نگهداري اسناد ملي و گذاشتن آنها در دسترس عامه و همچنين مقررات مربوط به اسناد محرمانه و نحوة مراجعه به آنها.

    د: تصويب مقررات و ضوابط و معيارهايي كه وزارتخانه ها و مؤسسات وابسته به دولت بايد در تنظيم و ضبط و نگهداري پرونده ها و اسناد و مدارك رعايت كنند.

    ﻫ : تدوين تعرفه اي كه طبق آن سازمان اسناد ملي در ازاي تهية ميكروفيلم و فتوكپي و رونوشت گواهي شده و با انجام خدمات مشابه از اشخاص (اعم از حقيقي و حقوقي) حق الزحمه دريافت خواهد كرد.

    تبصره: وجوه حاصل از بند (ﻫ) اين ماده به حساب درآمد خزانه دولت منظور خواهد شد.

    ماده ششم : آيين نامه امحاي اوراق

    الف: وزارتخانه ها و مؤسسات دولتي و وابسته به دولت مكلفند طبق آيين نامه اي كه به تصويب هيأت وزيران برسد بايگاني هاي خود را براساس اصول و روش هاي متحدالشكلي كه شوراي سازمان طبق بند (د) از وظايف خود تهيه كرده در مدتي كه در آيين نامه مزبور براي هريك از سازمان ها تعيين خواهد شد، تنظيم و پرونده هاي راكد را از پرونده هاي جاري تفكيك و طبقه بندي كنند.

    ب: وزارتخانه ها و مؤسسات دولتي و وابسته به دولت مكلفند كلية اسناد و پرونده هاي راكد را كه احتياجي به نگهداري آنها در سازمان هاي مربوط نيست، براي نگهداري موقت به سازمان اسناد ملي بسپارند مگر آنكه از تاريخ تهيه و تنظيم سند و يا تاريخ آخرين برگ پرونده مدت چهل سال گذشته باشد كه در اين صورت بايد به طور دائم به سازمان اسناد ملي منتقل شود.

    تبصره: وزارتخانه ها و مؤسسات دولتي و وابسته به دولت و همچنين شوراي سازمان اسناد ملي مكلفند اسناد و پرونده هايي را كه طبق اين ماده در اختيار سازمان اسناد ملي قرار گرفته است و افشاي مطالب آنها به حقوق اشخاص و يا مصالح دولت لطمه مي زند براي مدت مقرر محرمانه محسوب دارند و سازمان مكلف است كه اين اسناد و پرونده ها را برحسب مورد تا انقضاي مدت مقرر و يا اعلام ثانوي وزارتخانه و يا مؤسسة مربوط و يا تصميم مجدد شورا در دسترس مراجعان به استثناي مراجع صالحه قانوني قرار ندهد.

    ماده هفتم : تصويب آيين نامه امحاي اوراق

    آيين نامه مربوط به تشخيص اوراق زائد و ترتيب امحاء آنها به پيشنهاد رئيس سازمان اسناد ملي و تأييد شورا به تصويب كميسيون هاي مربوط به مجلسين مي رسد.

    ماده هشتم: دستگاه هاي مستثني

    وزارت دفاع از شمول مقررات اين قانون مستثني است و ترتيب نگهداري و حفظ اسناد ملي و همچنين امحاء اوراق زائد در ارتش جمهوري اسلامي ايران با اطلاع سازمان اسناد ملي به تشخيص هيأت صلاحيت داري خواهد بود كه به اين منظور تشكيل مي شود. طرز تشكيل هيأت مزبور و نحوة اجراي مفاد اين ماده به موجب آيين نامه اي خواهد بود كه توسط وزارت دفاع تدوين و تصويب مي شود.

    ساختار سازمانی(سال 1391)

    رئیس سازمان / دكتر اسحاق صلاحی

    اداره كل حوزه رياست، روابط عمومي / عنايت سالاريان

    معاونت كتابخانه ملي / دکتر حبيب اله عظيمي

    اداره كل كتابهاي خطي و نادر / محمد محمدي نيا

    اداره كل حراست / امير حسن عظيمي

    اداره كل اطلاع رساني / دكتر فريبرز درودي

    اداره كل پردازش و سازماندهي / دکتر رضا خاني پور ماچياني

    اداره كل فراهم آوري و حفاظت / حميد سليم گندمي

    اداره كل شناسايي و فراهم آوري اسناد ملي / امین الله آزادیان

    اداره کل تنظيم و پردازش اسناد / محسن روستايي

    اداره كل حفاظت و نگهداري / صدیقه روحی

    اداره کل اطلاع رساني و ارتباطات / بهناز زرین کلکی

    معاونت پژوهش، برنامه ريزي و فناوري / دکتر علی اکبر صفی پور

    اداره كل منابع ديجيتال / دکتر سعیده اکبری داریان

    اداره كل فناوري و ارتباطات / مهندس محمد حسين واقف زاده

    اداره كل پژوهش و آموزش / محمد بقايي شيره جيني

    اداره كل برنامه ريزي و توسعه / عبداله حسینیان

    معاونت پشتيباني / شهرام نورمحمدي

    اداره كل امورحقوقي و هماهنگي استانها / حسين فاضلي

    اداره كل تداركات و خدمات عمومي / عليرضا نيك نژاد

    اداره كل امورمالي / فريده طيراني

    اداره كل اموراداري / مهدي كريمي فرد

    پژوهشکده اسناد / عبدالله نجفي

     
    نام :
    نام خانوادگی :
    ایمیل :
     
    متن :
    متوسط امتیاز :
    %1
    تعداد آراء :
    1
    امتیاز شما :